Chuyện Đại học

Dạo này có vài chuyện liên quan tới Úc châu, rồi mấy người hỏi chuyện thời Đại học của mình, những hình ảnh của 3 năm rưỡi miệt mài ở Đại học Macquarie (MQ) được tua lại trong đầu, thật chậm rãi...

Sau khi thi tốt nghiệp lớp 12, mình cân nhắc nghiêm túc giữa 3 nguyện vọng: học Định phí ở MQ, học bằng đôi Kinh tế & Sư phạm Toán ở Đại học Công giáo Úc (ACU), hoặc học Khoa học Thống kê ở Đại học Công nghệ Sydney (UTS). Hỏi mẹ thì mẹ bảo học ngành nào ngắn nhất, thêm 1 năm là không biết sẽ xảy ra những chuyện gì; cộng với chút ‘lý trí’ của đứa trẻ chưa 18 trong thời điểm quan trọng ấy, mình cắp cặp tít lên khu vực phía bắc Sydney để đi học Định phí ở MQ. Khái niệm về Định phí với mình là học xong đi làm ngồi tính phí bảo hiểm, hoặc vào ngân hàng phòng đầu tư ngày ngày xem bảng điện chứng khoán/giá vàng/giá ngoại tệ rồi mua thấp bán cao. Đơn giản vậy thôi!

Ấn tượng về thời học Đại học của mình tóm gọn ở 1 chữ KHÓ. Môn quái gì cũng khó, khó lắm, học hành tối ngày không có thời gian trống nhiều để đi làm, đi chơi. Sinh viên Định phí có cái khổ là ngoài chuyện thi đủ 50% để qua môn trong trường, mà còn phải thi được 65% (điểm Credit trở lên) để được miễn trừ (exemption) cho chứng chỉ đi làm cấp bởi Hiệp hội Định phí Úc. Mấy môn bổ trợ ngoài chuyên ngành chính, học cùng cả khoa nên không phải môn khó, ví dụ như Toán cao cấp, Kinh tế vĩ mô vi mô, v.v. cũng phải học đàng hoàng. Tới mấy môn tự chọn không liên quan như IT, bài luận cuối kì đòi viết tới 7,000 – 8,000 chữ, mà viết văn ở Đại học có chém bừa được đâu, luận điểm dẫn chứng đủ các thể loại nguồn rồi kiểm tra xem có bị đạo văn, đang học giải trí tới lúc làm bài cuối môn nhức hết cả đầu.

3 kì học đầu tiên (1 năm rưỡi đầu) trôi qua tương đối êm ả, mình thi đủ điểm miễn trừ mấy môn đầu tiên của Định phí như Xác suất, Toán tài chính, với mấy môn hỗ trợ như Kinh tế, Tài chính, Kế toán, không có gì khó khăn. Êm ả với mình thế thôi, mà mình để ý cứ hết mỗi kì lại thấy rụng mất vài gương mặt quen. Hỏi ra mới biết mấy kì đầu tiên đối với những môn của Định phí hay mấy môn để xây dựng kiến thức nền rất quan trọng như Xác suất, Thống kê; nếu sinh viên thi không đủ 65%, điểm tổng kết cả kì tầm 2.5/4.0 thì hẳn là nhận được mail của ông thầy chủ nhiệm kêu chuyển ngành đi, học hành thế không theo được Định phí đâu. Thế là bạn bè cứ rụng dần rụng bớt, đi học ngày một thưa thớt.

Công cuộc học hành ở Đại học thực sự khó khăn từ kì 2 năm 2, khi người ta bắt đầu dạy tới những thứ như Phân tích phương sai (ANOVA), Phân tích hồi quy (Regression) của môn Thống kê, và Chi trả ngẫu nhiên phần 1 (Contingent payment 1) của Định phí. Phong cách dạy học từ lúc này trở đi là trên giảng đường (lecture) và lớp nhỏ (tutorial/tute) chỉ dạy lý thuyết và làm bài tập củng cố lý thuyết, còn tới lúc đi thi là ứng dụng lý thuyết vào bài toán thực tế. Đề thi nó không còn đọc lên một phát là biết áp dụng công thức nào thay số vào là xong. Nhớ học quả chi trả ngẫu nhiên kia bắt đầu hiểu được lý thuyết về xác suất còn sống, xác suất tử vong, số lượng còn sống đầu kì cuối kì, bắt đầu biết diễn giải ý nghĩa đằng sau các biểu thức xác suất sống với chả chết thì chương trình học nó đã nhảy tới A lớn a nhỏ (dòng tiền trong tương lai, chiết khấu về hiện tại có bao gồm xác suất tử vong), xác suất tử vong trên tập có chọn lọc với không chọn lọc rồi. Chưa kể kì đó còn học 1 môn kinh điển của sinh viên Định phí là môn Xác suất Tổ hợp (Combinatorial Probability). Môn này rất đáng sợ vì bài nào cũng làm được, cách mình suy nghĩ thấy logic rồi mà đọc đáp án cũng thấy đáp án đúng, xong cũng không biết mình sai ở đâu. Ông thầy theo style là tụi bay không biết như thế là đúng hay sai thì đừng cố đấm ăn xôi, viết lung tung trong bài thi sai lệch hẳn kiến thức cơ bản là thầy trừ điểm, tính điểm âm. Làm xong không ghi ra cách kiểm tra lại đáp số xem có hợp lí chưa cũng trừ điểm. Chuyện âm điểm là bình thường khi học môn này. Ngay từ trong trường đã dạy cho các cháu Định phí viên tương lai không được giấu dốt và hết sức thận trọng như thế đấy. Hết năm 2 là thi trượt thêm 1 mớ nữa, chính thức ‘chốt sổ’ được khoảng 30 gương mặt Định phí trẻ tiềm năng cung cấp cho thị trường lao động. Tới đây là mình còn vớt nốt được đủ điểm miễn trừ cho môn Xác suất (nửa sau môn FM và môn VEE Maths Stats), còn lại môn Chi trả ngẫu nhiên phần 1 kia là chỉ đủ qua thôi, không đủ điểm miễn trừ.

Sang tới năm 3 là thôi không còn biết đang học cái gì nữa rồi, cộng với thời điểm đó mình không nhìn ra được ứng dụng của những kiến thức đã học trong thực tế, nên học hành rất chống đối, xác định chỉ học đủ điểm qua môn còn ra trường thôi. Học đủ các loại rủi ro với mô hình, mô hình tài sản công nợ, mô hình chuyển tiếp, mô hình nhiều trạng thái, lý thuyết trò chơi, rồi tính tuổi theo năm đã qua (Age Last Birthday) hay năm sắp tới (Age Next Birthday) vẽ mấy cái sơ đồ rồi di chuyển qua lại đang qx thành q(x+1/2), thầy làm như đi chơi mà tới mình làm thì như chơi sổ xố đoán bừa, v.v. học đủ mọi thứ mà chả hiểu dùng làm gì. Tới năm 3 này môn nào đi thi cũng cho mang tài liệu vào, nhẹ thì mang 1 tờ A4 tới nặng thì muốn mang bao nhiêu sách vở thì mang, vẫn trượt như rạ. Tiếp nối truyền thống từ năm 2, giáo viên chỉ dạy lý thuyết, còn lúc thi là áp dụng lý thuyết vào bài toán thực tế. Ví dụ chỉ dạy tính ra xác suất ràng buộc 2 người nhưng vào thi là xác suất ràng luôn cả gia đình, rồi có cả dòng tiền nhận được nếu người này ‘tèo’ trước người kia rồi di chúc chia lại cho 2 con theo xác suất còn sống của 2 đứa con. 1 bài trong đề thi cuối kì toàn có từ câu a tới câu p câu q, làm tới câu f câu g là hồn vía bay tứ tung hết rồi nên thi cử điểm kém lắm.

Đỉnh điểm là mình trượt 1 môn về dự phòng bên Phi trong kì cuối cùng của năm 3, tài liệu học từng tuần đọc thì hiểu, bài tập trên lớp cũng đọc hiểu được, mà bài thi thì không biết làm, không ngọ nguậy được tí nào. Trượt đúng kì cuối nên khỏi tốt nghiệp đúng hạn, nên thành ra 3 năm rưỡi mới học xong. Trong cái rủi có cái may, năm thứ 4 đó nửa đầu năm về đi làm ở Sài Gòn, lại được vào đúng “trường Đại học bảo hiểm” ở Việt Nam thay tạm cho 1 chị nghỉ sinh. Nửa năm ở Pru đó giúp ích rất nhiều cho mình trong việc nhìn thấy hoạt động thực tế của 1 Công ty bảo hiểm, nhìn ra phần nào những thứ xác suất và chiết khấu dòng tiền học trong trường là thứ cơ bản phải hiểu để sử dụng trong công việc sau này. Bên cạnh đó còn là bước chân đầu tiên vào ngành bảo hiểm, là những mối quan hệ mà các anh chị đã rất có tâm dạy cho những kiến thức, những thói quen ban đầu đã giúp định hình cách tiếp cận công việc của mình sau này. Nếu không có 6 tháng ở Pru năm ấy, mình chịu không biết học xong có tự xin vào đúng khối Định phí của công ty nhân thọ nào được sau khi tốt nghiệp không với cái kết quả học hành thế kia. Sau 6 tháng hợp đồng ở Pru quay lại trường học nốt môn cuối, lần này chọn học phần 2 của cái môn Chi trả ngẫu nhiên kia (Contingent Payment 2) vì thấy cần thiết nếu làm mảng nhân thọ. Đúng là nhìn được thực tế rồi nên quay lại học hành hiểu hơn hẳn, lại có thời gian học tập trung 1 môn thôi nên thi đủ điểm được miễn trừ cơ, mỗi tội phần 1 không đủ điểm nên trung bình môn này vẫn chưa được miễn, tiếc lắm.

Lắm lúc mình cũng nghĩ nếu ngày đó không chọn học Định phí mà đi học Sư phạm Toán thì giờ khéo mình đang là cô giáo làng ở một vùng quê hay đô thị nào của nước Úc rồi nhỉ. Cũng không tưởng tượng ra. 3 năm rưỡi học Đại học ngành Định phí dù không thành công về mặt học hành, nhưng cũng nên cơm nên cháo về mặt thành người, thành nghề. Việc học hành khó khăn ấy rèn luyện nên sự cẩn thận, khiêm tốn, bớt ảo tưởng về khả năng của bản thân, kiên nhẫn tìm hiểu vấn đề, bên cạnh những kiến thức chuyên ngành. Đó là những đức tính và kĩ năng cần có để làm việc và làm được việc trong ngành bảo hiểm. Và mình vẫn cảm ơn Đại học Macquarie, chuyên ngành Định phí về tất cả những điều ấy.

All reactio

Du học cấp 3: chương trình học môn (anh) Văn

2 năm cuối phổ thông ở Úc, ở Sydney, học sinh được chọn môn học, nhưng bắt buộc phải học Văn. Chương trình học Văn chia làm 2 modules chính và 1 module phụ. Module chính thường là những chủ đề lớn lao, và module phụ thì dạy cụ thể về kĩ năng hàng ngày, như là viết cv, viết thư giới thiệu bản thân (cover letter để xin việc chứ không phải nộp mỗi cái cv), viết thư phàn nàn lên quận về vấn đề ra ngõ đụng chuyện như rác đổ bừa bãi, hàng xóm ồn ào, v.v.

Nói module chính chủ đề trừu tượng vậy thôi, thực ra nó là 1 vấn đề của xã hội, của cuộc sống thường ngày mà mình nhiều khi cho là đương nhiên, không để ý tới. Thông qua việc học và phân tích những tác phẩm liên quan tới chủ đề ấy, học sinh sẽ có cái nhìn toàn diện và nhân văn hơn với cuộc sống và với cộng đồng. Vẫn phải phân tích các chi tiết trong tác phẩm, vẫn phải nêu biện pháp nghệ thuật được dùng để nói lên điều gì, nhưng đề thi phần viết sẽ là 1 câu chung chung để học sinh dùng các tác phẩm đã học diễn đạt cách hiểu của mình; chứ không cần bình văn về 1 vị tác giả hay 1 tác phẩm nào cụ thể.

Năm mình học lớp 12, module 1 chủ đề chính là "Belonging", dịch nôm na là "sự thuộc về". Có thể hiểu sự thuộc về là chỉ thuộc về 1 cộng đồng văn hóa có những đặc tính riêng, thuộc về đất nước đang sống, hay những giai đoạn tìm kiếm và tự hỏi để biết mình thuộc về đâu, v.v. Đề thi năm ấy dịch ra là "Thách thức cho việc xác định sự thuộc về đâu đó là việc có những mối quan hệ thân thiết." (The challenge of belonging is to develop meaningful connections). Nói chung là mông lung trừu tượng vậy cho học sinh khám phá. Module 2 chủ đề về "Australian voices", tiếng nói người Úc, tiếng nói đất nước, văn hóa Úc, cũng toàn là những thứ rất vô cùng.

Sở giáo dục của bang sẽ đưa ra 1 list những tác phẩm có thể chọn, với module chính giáo viên sẽ chọn 1-2 tác phẩm trong list này để học. Ngoài ra, các bạn học sinh được khuyến khích chọn thêm 1 tác phẩm ngoài (related text), cùng chủ đề nhưng thuộc thể loại khác để làm phong phú thêm bài văn của mình.

Trường mình năm đó module 1 Belonging học 1 thơ, 1 truyện kịch (kịch được in thành truyện viết, chứ không phải vở diễn kịch), nên tác phẩm ngoài cho module 1 của mình là chỉ còn phim cho chọn.

"Mao's last dancer" là 1 trong những bộ phim lúc đó mình rất cân nhắc, vì chủ đề "thuộc về" hiện lên rất rõ trong toàn mạch phim. Cunxin từ 1 cậu bé miền quê đói nghèo được chọn đi học ở trường múa Bắc Kinh không có khái niệm gì về múa ba-lê, những năm tháng chán ghét ba-lê ở trường múa nhưng là cánh cửa duy nhất để thoát nghèo, tới việc cậu được chọn đại diện cả Trung Quốc đi giao lưu văn hóa ở Mỹ. Đỉnh điểm là khi bị giữ tại Lãnh sự, chấp nhận từ bỏ gia đình, tổ quốc, để ở lại Mỹ vì sự tự do trong nghệ thuật, cho sự nghiệp múa sau này, ở thế hệ đó, với 1 người được đào tạo từ nhỏ trong môi trường văn hóa tại Bắc Kinh; tất cả đều là những hành trình khám phá không dễ dàng của bản thân để biết mình thực sự "thuộc về" đâu, "thuộc về" điều gì.

Học văn như này, thấy vào hơn rất nhiều! Những chủ đề đều rất thực tế, học sinh có thể thấy hàng ngày trong cuộc sống nên viết trở thành 1 cách để tâm sự, để bày tỏ quan điểm, chứ không phải là thứ gì cần phải học thuộc. Không có đúng sai, đủ ý hay thiếu ý, tất cả là quan điểm và phong cách cá nhân.

P/S: (Anh) Văn, vì là học Văn trong tiếng Anh, học Văn, chứ không phải học ngoại ngữ Anh Văn.

Gặp người Hà Nội tại Sydney

Nói gì thì nói em đôi lúc vẫn có tính chuộng hình thức của Bắc bộ, ví dụ thấy người ta ở Nguyễn Chí Thanh thì auto ngay nhà này hoặc quyền uy lắm, chắc CoCC, hoặc là cực giỏi giang mới được thế. Chứ thật ra thì thấy người trong cuộc ở làng Láng thì em cũng biết rồi, vẫn còn nhiều thứ “phép vua thua lệ làng” lắm =))

Nên thật ra với bạn bè Hà Nội mới, khi tiếp xúc sau này, em thỉnh thoảng vẫn bị tâm thế của kẻ underdog sau khi biết được danh môn gia quyến. Hà Nội thì Hà Nội thôi, chứ Mã Mây với mấy cái Hàng nó vẫn ở level khác, Đống Đa vẫn cứ phải hơn và bét nhất có Thụy Khuê thì vẫn là chùm. Dân bờ sông nhà em chưa có cửa sánh với mấy chỗ đấy. Kiểu bà con Liverpool bên này nhìn North Sydney với con mắt thèm thuồng, chứ biết đâu trên đấy khối ông “trọc phú” =)). Btw, mới biết cái dân phố cổ có học hành gì đâu, toàn con buôn kẻ chợ gia truyền. Thực ra giờ để ý hơn nên em thấy cũng có đặc tính khu vực phết, ví dụ lứa vào Ams 2 năm em lấy 180 cháu thì riêng trường Kim Liên đỗ 54 bạn, còn nếu cả quận Đống Đa chắc chiếm luôn 50% số lượng lol; Tây Hồ 10 bạn (tính theo địa bàn trường thôi chứ 1 nửa số này là uống nước Ba Đình); Hoàn Kiếm nhớ mỗi 1 bạn học cùng còn cả khối chả biết ai; còn đâu số lượng còn lại các quận kia chia nhau.

Đại loại sáng nay đang ngoài bến thấy 1 cặp vợ chồng trung niên loay hoay táp lên táp xuống không được cái thẻ tàu, lại thấy lồ xồ tiếng Việt với nhau, em biết ngay là diện ông bà sang chăm bà đẻ lần đầu rồi =)). Em thì vẫn kêu là mật độ người Việt dạo này sang Úc tăng chóng mặt, nhưng ở khu nhà em mà nghe thấy tiếng Việt thì em vẫn xúc động bồi hồi như 6 năm trước thôi, chưa bao giờ giảm =))). 2 bác già có người giúp sướng quá, bắt chuyện từa lưa. Mà người ta tinh lắm, nghe giọng phát biết ngay đồng hương, hỏi luôn ở Hà Nội nhà cháu ở đâu, chứ không bình thường câu đầu tiên sẽ là “Cháu người ở đâu?”. Hehehe ok good, Hà Nội với nhau thì 2 bên style cởi mở, chứ khác vùng là Hà Nội trẻ này cũng lại auto ý nhị, lịch thiệp, style kiểu sang chảnh chứ không nói chuyện 10 phút như thế =)))

Hỏi thăm nói chuyện thì 2 bác này ở Hàng Bún, em kiểu ối giồi, xong, địa bàn nhà mình mà thế hệ này là người ta biết rõ hang ổ rồi. Đang “tung tích mờ ám” không ai biết nó quen, nhưng thôi kệ =))

"Cháu ở An Dương ạ, bác chắc biết khu này?” – em vẫn tỉnh nhưng nói chung là cũng vui đi
“Biết quá chứ, tuổi thơ của tôi xuống đó nghịch cát ngoài bờ sông đấy.”
“Nhà cháu ở chỗ trường Tài chính à?” – bác trai hỏi tiếp, câu này không chuẩn lắm nhưng cũng không sai
“Dạ không chỗ đó Nghĩa Dũng bác ạ, nhà cháu An Dương là ở dưới nữa” – may là thân mẫu nhà tôi suốt ngày nhắc kỉ niệm học trò nên em cũng còn biết biết.
“Thế chắc nhà cháu ở chỗ khách sạn Thắng Lợi rồi.” Hahaha thế xịn quá bác ơi!
“Dưới đó thì thoáng đãng, chắc nhà cháu phải rộng lắm. Dưới đó ngày xưa không ai thèm thôi, chứ giờ là ĐẤT VÀNG rồi.” – đại ca lại còn bồi thêm câu này =)))

Vàng thì không phải rồi, chứ cháu đây ở Úc cũng gọi là có “thâm niên” đôi chút trong lứa học sinh, lần đầu tiên, ở Úc, có người tường tận về “nguồn gốc xuất xứ” của cháu thế thì còn quý hơn vàng ấy chứ =))

Bác nói “gặp được người Việt, lại còn người Hà Nội tại Úc nữa bác rất xúc động!”, còn cháu xúc động gấp 10 lần bác ạ!

P/S: Nghe “tiếng chuông“ này hát giữa hồ Gươm, bài hát loa phường nữa là chuẩn cho 1 ngày nhỉ!

(Sydney 29/11/2017) 

https://www.youtube.com/watch?v=Yr_vF1PbOjc&fbclid=IwAR0EsUdruZcficzCt7fjR1GQCpKF0ptn7D6crEi7C48CpZ79L_4cWx3XXkI

Cách tính điểm thi lớp 12 ở bang NSW, Úc - Phần 2

Phần 2: ATAR – Nên hiểu như thế nào?

(Link phần 1: HSC và NESA https://huongttrinh.blogspot.com.au/2017/12/thi-lop-12-o-nsw-nen-hieu-nhu-nao.html)

Ở phần trước mình đã giới thiệu về kì thi HSC và cách tính điểm tốt nghiệp cho các bạn học phổ thông tại bang NSW, Úc. Tuy nhiên, điểm thi HSC mà NESA thông báo ra chỉ để giải quyết việc các bạn tốt nghiệp lớp 12 với điểm số cao hay thấp. Nếu xác định học Đại học, còn 1 câu chuyện khác các bạn và phụ huynh cần quan tâm tới hơn, đó là ATAR (Australian Tertiary Admission Rank) – “điểm” vào Đại học và vai trò của UAC (University Admission Centre) – tạm gọi là Trung tâm tuyển sinh Đại học, nơi chịu trách nhiệm tính và thông báo “điểm” ATAR (sẽ thông báo lúc 9h sáng sau hôm có điểm tốt nghiệp HSC), phối hợp với các trường Đại học để gửi thông báo nhận học (offer) cho các bạn. Các trường Đại học ở Úc dùng con số ATAR để quyết định “điểm sàn” các ngành. Với các ngành đặc thù khác như Y, Nghệ thuật, các bạn có thể phải thi thêm UMAT (IQ), dự phỏng vấn, đi audition ca hát trình diễn thử, hay nộp portfolio những bản thiết kế của mình.

Để thuận tiện, mình có thể gọi ATAR là “điểm”, nhưng cần làm rõ rằng thực ra ATAR KHÔNG PHẢI LÀ ĐIỂM (mark), ATAR là THỨ HẠNG (rank). Nếu một bạn được ATAR 97, có nghĩa là bạn ấy lọt vào top 3% dẫn đầu của bang, nghĩa là nếu cả bang có 100 bạn, thì bạn ấy xếp thứ 3. ATAR cao nhất là 99.95 (mỗi năm có khoảng 45-50 bạn được điểm này), thấp nhất là 0, UAC chỉ thông báo khi ATAR = 30 trở lên, mỗi mức ATAR cách nhau 0.05 (99.95, 99.90, 99.85, v.v.). Các bạn được ATAR 99.90 trở lên sẽ tự động nhận được học bổng AUD 10,000/năm học cho bất kì ngành học nào tại USyd và UNSW.

Vậy ATAR được tính như nào?

Nếu như NESA cố gắng giải bài toán chênh lệch điểm thi trong trường giữa các trường và so sánh khả năng của khóa (cohort) năm nay với cohort trước, UAC đảm bảo việc các môn học sẽ được coi trọng như nhau để không bạn nào bị bất lợi do toàn học Văn-Thể-Mỹ chẳng hạn.

Thực ra điểm tốt nghiệp các bạn học sinh nhận được từ NESA (90, 85, 82, v.v.) đều đã trải qua 1 quá trình điều chỉnh lại, gọi là aligned mark (cho điểm bài thi HSC chung với toàn bang) và moderated mark (cho điểm tổng kết trong trường). Do đề thi năm đấy có thể dễ hơn, có thể khó hơn, nên điểm thật cho bài thi của các bạn (raw mark) sẽ được điều chỉnh lại để thể hiện đúng khả năng của các bạn so với yêu cầu môn học. Ví dụ như với Toán 4u (Extension 2), điểm thông báo ra thì trung bình các bạn được khoảng 92% thì điểm trung bình thật (raw mark) sẽ là tầm 75%.

UAC sẽ lấy điểm raw này (75%) từ bên NESA cho từng môn và thực hiện việc điều chỉnh điểm với từng môn, gọi là quá trình “scaling”. Scaling dựa trên điểm raw của học sinh, điểm trung bình (average) và độ lệch chuẩn (standard deviation), qua đó xác định thứ hạng của bạn so với cả cohort. Ví dụ, điểm trung bình cho môn English Advanced là 81, nếu bạn được 80, có nghĩa bạn xếp ở nửa dưới, vậy percentile (xếp hạng theo %) của bạn có thể là 48 49, dù bạn thi được 80 điểm. Sau khi có được percentile từng môn, UAC sẽ lấy percentile tổng của 2 units Anh văn và 8 units tốt nhất trong các môn còn lại để ra được 1 tổng percentile cho 10 units (gọi là aggregate percentile). Từ percentile tổng này sẽ tính ra ATAR, ví dụ có 50 bạn được tổng percentile 10 units (=5 môn, mỗi môn từ 0-100, tổng percentile dao động từ khoảng 0-500) là 480 – 490 lọt top 0.05% đầu bang thì ATAR của 50 bạn này sẽ là 99.95. 

Vậy câu chuyện rút ra ở đây là: điểm số không quan trọng, quan trọng là thứ hạng của mình so với các bạn cùng lứa.

Dù ATAR là việc đảm bảo các môn học được coi trọng như nhau nhưng vẫn có những câu chuyện được truyền tai về việc học môn này sẽ được scale tốt hơn môn khác. Scale tốt hơn ở đây có nghĩa là cùng 1 số điểm 85 cho 2 môn học, nếu học môn Lý thì percentile (xếp hạng) có thể scale lên tới 93, còn 85 điểm cho môn Kịch (Drama) thì percentile có thể scale xuống 84. Có những “quy luật bất thành văn” mà phụ huynh và các bạn nên biết như sau:

1. Các môn nâng cao luôn scale tốt hơn các môn bình thường. Ví dụ Toán 4u scale nhiều hơn Toán 2u, English Advanced scale tốt hơn English Standard. Vì thế nếu bạn có khả năng, nên chọn học các môn nâng cao.

2. Các môn Toán và Khoa học tự nhiên phần lớn scale tốt hơn các môn Xã hội. Tuy nhiên, sẽ không có sự khác biệt khi bạn được điểm cao, ví dụ thứ hạng nếu được 95% môn Hóa không khác nhiều so với 95% môn Họa. 

3. Với các môn Khoa học, Lý và Hóa scale tốt hơn Sinh.

4. Với các môn Xã hội, Kinh tế (Economics) scale tốt hơn Kinh doanh (Business Studies) hay Luật (Legal Studies). Sử hiện đại (Modern History) scale tốt hơn Sử cổ đại (Ancient History).

5. Với các môn Ngoại ngữ, cấp độ Trung cấp (Continuers) scale tốt hơn cấp độ Sơ cấp (Beginners).

Vậy chọn môn như thế nào để có thể được ATAR cao nhất và được lợi từ scaling?

Thực ra lời khuyên của thầy cô và kể cả những bạn khóa trước đã học qua lớp 12 rồi đều nói rằng, đừng quan tâm tới scaling. Hãy học môn nào mình thích nhất và có khả năng nhất vì sẽ phải học môn đó trong 2 năm, không thích thì không thể học tốt, thi tốt điểm cao được. Sau đó cần thực tế đôi chút, nhất là với các bạn học sinh quốc tế mới sang. Khả năng tiếng Anh của các bạn quốc tế sẽ rất khó để viết văn hay như các bạn bản xứ, khi các bạn bản xứ phân tích bức tranh được 5 6 trang giấy mà mình chỉ viết được 2 trang thì hầu như là điểm mình sẽ không thể cao bằng được. Cuối cùng hãy nghĩ về nghề nghiệp mình muốn làm sau này sẽ phải học bằng Đại học nào, từ đó kiểm tra yêu cầu đầu vào cho bằng đó. Chú ý tới minimum ATAR và yêu cầu về môn học cụ thể (nếu có). Có 3 mức độ yêu cầu: prerequisite (bắt buộc thi HSC phải có môn đó), assumed knowledge (mặc định đã học HSC môn này rồi), recommended knowledge (khuyến khích học sinh thi HSC môn này). Nếu ngành học đó ở Đại học có những yêu cầu về kiến thức như này thì bạn nên chọn học môn đó cho HSC, vì nếu không học khi lên Đại học sẽ khó theo được. Ví dụ nếu xác định học Engineering (Kĩ sư) thì bạn nên học ít nhất Toán 2u để biết làm tích phân đạo hàm và 1 môn khoa học trong Lý Hóa Sinh tùy vào phân ngành Kĩ sư bạn muốn theo.

Sau tất cả thì ATAR cũng chỉ là 1 con số để quyết định việc có thể vào được Đại học hay không. Chắc chắn, các bạn nên cố gắng tối đa có thể, vì ATAR cao sẽ mang đến rất nhiều ích lợi. Và nếu ATAR có không cao như mong muốn, thì cũng còn rất nhiều những lựa chọn khác sau lớp 12 để các bạn tiếp tục việc học và có 1 cái nghề cho mình.   

Cách tính điểm thi lớp 12 ở bang NSW, Úc - Phần 1

Phần 1: HSC và năm lớp 12

NSW là bang có chương trình học rất tự do, 2 năm cuối trung học (lớp 11 và 12) học sinh được chọn bất kì môn học nào mình yêu thích mà không bị ràng buộc về lĩnh vực. Tức là các bạn có thể được chọn học toàn khoa học tự nhiên, hoặc toàn các môn xã hội. Do được tự do chọn lựa như vậy nên hệ thống tính điểm tốt nghiệp và đại học của bang khá khó hiểu, vì 1 bạn được 90% cho môn Lý sẽ khác với bạn được 90% môn Kịch, hay bạn được điểm 90% của khóa này (cohort) có “cùng khả năng” với bạn 90% của khóa trước không? Để giải được những bài toán so sánh này và đưa ra số điểm cho từng học sinh là việc của các cơ quan giáo dục, còn với phụ huynh và các bạn học sinh, về cơ bản chỉ cần hiểu tinh thần và những điều cần biết/cần tránh, chứ không cần phải hiểu rõ về cách tính điểm.

Các môn học lớp 11 12 được chia thành những đơn vị (units), cũng na ná với tín chỉ (credit points) ở Đại học. Mỗi môn bình thường là 2 units, môn nâng cao/mở rộng loại 1 (Extension 1) là 3 units, môn nâng cao loại 2 (Extension 2) là 4 units. Học sinh chỉ bắt buộc học English, tức Anh văn, hay thực ra chính là môn Văn, vẫn phân tích tác phẩm văn học, phân tích biện pháp nghệ thuật nhân hóa, ẩn dụ như học Văn bình thường. Mức độ học môn Anh văn tùy vào học sinh đã có bao nhiêu năm học học toàn bộ các môn bằng tiếng Anh tại trường, thường các bạn bản xứ (sinh ra hay đến Úc từ bé) hoặc có nhiều hơn 5 năm học tại trường sử dụng tiếng Anh giảng dạy (như là nếu học trường quốc tế ở Việt Nam từ nhỏ) sẽ phải học English Standard hoặc English Advanced, các bạn quốc tế mới sang thì học ESL (English as a Second Language). Trước khi được học ESL các bạn phải kê khai về quá trình học của mình từ Tiểu học, năm này đến năm kia học ở trường nào, nước nào, ngôn ngữ sử dụng giảng dạy chính ở những ngôi trường đó, việc này nhà trường phải xác nhận và gửi lên Bộ Giáo dục để đảm bảo học sinh học Anh văn ở đúng trình độ của mình. Trường công nào có học sinh quốc tế mà không có lớp ESL thì các bạn quốc tế sẽ học English Standard với các bạn bản xứ, nhưng số này ít.

Ngoài Anh văn là bắt buộc ra thì học sinh thoải mái lựa chọn những môn học còn lại. Lớp 11 học tối thiểu 12 units (chọn 5 môn + Anh văn là 6 môn), lớp 12 học tối thiểu 10 units (6 môn đang học lớp 11 được bỏ 1 tới 2 môn, tùy vào học sinh có chọn học nâng cao môn nào cho lớp 12). 2 năm cuối cấp chỉ học 5-6 môn như đã chọn. Học môn 3 units thì phải thi cả môn đó ở mức 2 units và 3 units. Học môn 4 units thì thi kì thi cho 3 units và 4 units. Ví dụ, học Toán nâng cao loại 2 (Maths Extension 2) thì phải thi cả Maths Extension 1 (3u) và Extension 2 (4u). Học Maths Extension 1 thì thi cả Maths 2u (aka Maths Advanced) và Maths Extension 1 (3u).

Chỉ có 1 kì thi cuối lớp 12 duy nhất để lấy bằng tốt nghiệp phổ thông (kì thi HSC – Higher School Certificate). Điểm thi tốt nghiệp cho 5-6 môn đó sẽ được sử dụng để tính điểm vào đại học. Tuy nhiên có 2 cơ quan riêng rẽ thực hiện việc này. NSW Education Standards Authority (NESA), hay tên cũ là BOS, BOTES, sẽ thực hiện việc ra đề thi, chấm thi, báo điểm từng môn và cấp bằng HSC cho các bạn; và Universities Admissions Centre (UAC) sẽ tính điểm vào Đại học (điểm ATAR – Australian Teritary Admission Ranking như chúng ta vẫn hay nghe) và gửi offer vào Đại học cho từng bạn.

Đầu tiên cần phải hiểu về kì thi HSC và vai trò của NESA đối với các bạn lớp 12.

Lớp 12 bắt đầu từ kì 4 năm lớp 11, tháng 10, (tức là lớp 11 chỉ học 3 kì, sau đó kì 4 trên danh nghĩa vẫn là học sinh lớp 11A 11B nhưng thực tế học chương trình lớp 12), và kết thúc vào kì 3, khoảng tháng 9 năm sau. Cuối năm học, nhà trường sẽ nộp lên NESA điểm tổng kết cuối năm từng môn học và xếp hạng của từng bạn cho từng môn, gọi là “(school) Assessment mark”. Số điểm này và xếp hạng được tính dựa trên “sức nặng %” (weighting) của từng bài đánh giá/kiểm tra trong 4 kì học vừa qua, không nhất thiết phải là điểm trung bình, 4 kì cộng lại chia 4. Thường phụ huynh sẽ thấy con mình khá stress cho bài thi kì cuối cùng trong trường, được gọi là trial exam, phổ biến là trường sẽ mua đề của bên Catholic School Association về để cho học sinh thi thử đề thi 3 tiếng như thi thật (nhiều khi khó hơn cả đề thi thật của NESA) cho tất cả các môn. Sau đó tháng 10 các bạn sẽ bước vào kì thi cuối cùng trên toàn bang, điểm cho kì thi đợt này gọi là “Examination mark”. Và điểm tốt nghiệp HSC cuối cùng sẽ = 50% school mark và 50% exam mark. Điểm HSC được chia thành các khoảng (band): band 6 là 90-100, band 5 là 80-89, v.v.

Lý thuyết là 50-50 như vậy nhưng thực tế không hẳn là 50-50. Bởi điểm trong trường do các thầy cô tự ra đề, tự đánh giá, phụ thuộc vào mặt bằng chung của trường chứ không hẳn theo mặt bằng chung của cả bang. Vì vậy, điểm trong nhà trường sẽ được “điều chỉnh” lại (moderate) để đánh giá chuẩn hơn năng lực của các bạn, dựa trên điểm bài thi HSC làm cùng với cả bang. Sau đó mới tính 50-50 để ra điểm HSC cuối cùng.

Lấy ví dụ sau sẽ dễ hiểu hơn:

1 lớp có 7 bạn học môn Sử hiện đại (Modern History) có điểm trong trường và xếp hạng trong trường như sau:

1. A: 82                                                           5. E: 58

2. B: 80 (A hơn B 2 điểm)                              6. F: 56

3. C: 77 (B hơn C 3 điểm)                              7. G: 42

4. D: 74                                                           Trung bình = 66

Và điểm bài thi HSC của các bạn làm cùng với cả bang như sau, nhìn chung là tốt hơn và có sự thay đổi về thứ hạng:

1. A: 88                                                           5. E: 65

2. B: 90                                                           6. F: 52

3. C: 50                                                           7. G: 86

4. D: 86                                                          Trung bình = 74/ Tổng = 517

Điểm bài thi HSC sẽ được giữ nguyên, NESA sẽ dùng tổng điểm của toàn trường là 517 (hay trung bình 74) để áp lên toàn bộ school mark và tính lại điểm của các bạn trong trường, sao cho thứ hạng và khoảng cách giữa các bạn giữ nguyên.

Điểm trong trường được tính lại (moderated school assessment mark) như sau:

1. A: 90 (A vẫn xếp thứ nhất)                                                              5. E: 66

2. B: 88 (B vẫn xếp thứ 2, A vẫn hơn B 2 điểm)                                 6. F: 64

3. C: 85 (C vẫn xếp thứ 3, B vẫn hơn C 3 điểm)                                 7. G: 50

4. D: 74                                                                              Trung bình giữ = 74/Tổng = 517

Và điểm HSC cuổi cùng của các bạn sẽ là 50% điểm trong trường mới tính lại và 50% điểm bài thi HSC:

1. A: 89 (=(88+90):2)                                   5. E: 66

2. B: 89                                                          6. F: 58

3. C: 68                                                          7. G: 68 (=(86+50):2)

4. D: 80

Vậy tinh thần ở đây là: trong trường, các bạn xếp thứ hạng càng cao càng tốt, và thi kì thi cuối cùng với toàn bang thật cẩn thận. Có thể cạnh tranh với các bạn học cùng để xếp hạng cao nhất trong trường, nhưng sau đó hãy giúp đỡ nhau, vì cả trường điểm cao mình mới có lợi.

Đến mục giải đáp 1 vài thắc mắc và bình luận cá nhân:

1. Điểm tốt và chưa tốt của kì thi HSC?

Với mình HSC là hệ thống tuyệt vời, mình không thấy điểm gì không tốt cả! Học sinh chỉ phải bắt buộc học Văn, ngoài ra được tự do muốn học gì cũng được trong 2 năm, không như thi IB phải học 1 môn xã hội, 1 môn khoa học và viết extended essay 4000 chữ. Còn điểm chưa tốt của việc theo hệ HSC có thể đến từ nội dung chương trình học, các môn Toán và Khoa học (STEM) chưa chuẩn bị tốt cho học sinh để lên Đại học như chương trình học môn xã hội (Kinh tế, Kinh doanh). Như mình học Advanced Maths với Stats năm 1 ở Đại học thì kiến thức lớp 12 chỉ dùng được vài tuần đầu, sau đó coi như mới hoàn toàn, vì chương trình Toán ở HSC không dạy nhiều về thống kê (stats) và ma trận (matricies). Khi học với các bạn học lớp 12 ở Canberra hay theo hệ A-level của Anh từ nước khác sang thì thấy HSC dạy Toán không đầy đủ bằng. Còn với các môn Science thầy giáo trường mình tốt nghiệp Oxford ở Anh sang thì nhận xét rằng "Đây không phải là Khoa học. Đây là dạy tiếng Anh." Riêng Micro với Macroeconomics (Kinh tế vĩ mô vi mô) năm 1 Đại học thì coi như được học ở lớp 12 hết rồi.  

2. Điểm HSC có dựa trên điểm học trong trường, vậy các bạn học selective (trường chọn) hay các trường tư top đầu có bị bất lợi do các bạn học trong trường khó hơn không?

Không, vì điểm trong trường sẽ được tính lại dựa vào bài thi cuối cùng với cả bang nên các bạn không bị bất lợi gì cả. Thực ra các bạn học các trường tốt top đầu rất có lợi, vì cả khóa toàn các bạn giỏi, nên điểm thi cả trường sẽ lọt top đầu bang, nên dù điểm/thứ hạng của bạn có yếu thì ở những trường đó sẽ được các bạn khác kéo điểm school mark lên, kéo theo điểm trung bình cuối cùng lên. Chưa kể đến những ưu tiên sau phổ thông, các bạn học trường top sẽ dễ được Co-op scholarship hay nhận vào Cadet programs của các công ty lớn như Big 4, vừa đi học vừa có kinh nghiệm đi làm, năm cuối Đại học đã có full-time job offer cho graduate program của các công ty sau khi tốt nghiệp rồi, khỏi lo kiếm việc. 

3. Có đúng là điểm bài thi HSC của mình nếu cao nhưng thứ hạng trong trường không cao thì sẽ bị các bạn khác “cướp điểm” không?

Đúng, nhưng không ảnh hưởng tiêu cực.

Trở lại ví dụ tính điểm trên, bạn B thi bài thi HSC được điểm cao nhất - 90, nhưng trong trường xếp thứ 2. Bạn A trong trường xếp thứ 1, nên điểm trong trường sau khi tính lại của bạn A sẽ lấy điểm 90 này của bạn B.

Tương tự, bạn C thi bài thi HSC được điểm thấp nhất – 50, bạn G trong trường xếp thấp nhất, nên điểm trong trường “mới” của bạn G là 50 (từ 42 lên 50).

Tuy nhiên sau đó đều cộng điểm trong trường và điểm thi vào chia đôi, và điểm bài thi HSC quyết định điểm trong trường, nên chỉ cần bài thi với cả bang làm tốt thì điểm sẽ tốt.

4. Có bạn nào bị trượt HSC không?
Không như học Đại học thi dưới 50% là trượt, phải học lại môn, HSC dường như không có khái niệm trượt. Các bạn chỉ cần lúc học trong trường nộp bài làm test đầy đủ, không bị thầy cô đánh Non-Attempt, hôm thi HSC có mặt làm bài như mọi người, đừng vắng mặt không lí do, nếu ốm phải có giấy bác sĩ, còn đâu bạn thi được bao nhiêu điểm cũng sẽ vẫn có bằng tốt nghiệp phổ thông như bình thường.

5. Nghe nói NESA đang đưa ra luật các bạn lớp 9 phải thi NAPLAN (literacy và numeracy test) qua một số điểm nhất định mới được học và thi HSC, việc này là như nào?
Hiện giờ mới chỉ là kế hoạch, chưa có thông báo cụ thể gì. Do khả năng đọc viết và làm Toán của các bạn ở Úc năm nào cũng sụt giảm thứ hạng so với các nước khác trên thế giới nên NESA đưa ra đề xuất như vậy. Các bạn lớp 9 thi NAPLAN không đủ điểm vẫn sẽ được lên lớp 10 11 12, học thi HSC như bình thường. Chỉ là nếu bạn thi đủ điểm NAPLAN thì bạn sẽ có bằng tốt nghiệp phổ thông (certificate), còn không có điểm NAPLAN thì bạn sẽ không nhận được bằng tốt nghiệp, NESA sẽ cấp giấy chứng nhận bạn đã học và thi lớp 12 những môn như này (gọi là record of achievement hay tương tự như vậy). Bạn vẫn dự kì thi HSC với toàn bang như mọi người, vẫn đủ điều kiện nhận điểm ATAR và vào Đại học. Đương nhiên là khi có điều kiện về điểm NAPLAN với kì thi tốt nghiệp thì có thể các trường Đại học cũng sẽ yêu cầu học sinh phải đủ điểm NAPLAN mới cho học, vì các giáo sư Đại học cũng lên tiếng cảnh báo nhiều lần trên báo chí về tình trạng đọc viết và làm Toán dưới yêu cầu của sinh viên Úc. Tuy nhiên, tất cả mới chỉ là dự kiến, khi có quyết định chính thức nhà trường sẽ thông báo tới phụ huynh và học sinh.

Còn tiếp…

** Phần 2: ATAR – Nên hiểu như thế nào?

Kỉ niệm học thêm ở Úc

Sáng nay trên diễn đàn phụ huynh bên này có chủ đề trẻ ở nước ngoài có học thêm không, mình trả lời hộ luôn, có chứ, nhiều chứ không ít ỏi gì đâu. Thế mới nuôi được thành phần kiếm tiền nhờ vào việc gia sư dạy kèm như mình chớ!

Ở Sydney cũng có hệ thống trường chuyên lớp chọn, nên chắc chắn là ngành công nghiệp dạy thêm học thêm ở đây là trăm hoa đua nở. Đại loại là cấp 1 (vỡ lòng->lớp 6), hết lớp 4 các em thi vào “lớp cơ hội” (OC – Opportunity Class) của học khu, học OC lớp 5 lớp 6, hết lớp 6 thi chuyển cấp vào “trường chọn” cấp 3 (selective school). Nôm na các cháu lớp 4 đang học trên địa bàn quận Tây Hồ đổ về thi để vào được lớp 5D ở Chu Văn An, học lớp 5 lớp 6 với thầy Cầu/cô Kiều Dung, cô Nội “luyện chưởng” cho tinh nhuệ, rồi hết lớp 6 thì đăng kí thi trường chuyên. Cả thành phố/bang thi chung 1 đề Toán, Văn, IQ, rồi tùy điểm và tùy nguyện vọng đăng kí các cháu sẽ tỏa đi học ở Ams, Giảng Võ, Trưng Vương, v.v. còn trượt thì hộ khẩu ở đâu về đấy học, gia đình không muốn cho học trường công thì cố cho các em học trường tư hay trường đạo.

Hôm nọ xuống chú thấy chú kể thằng bé nhà chú bên này cũng đang luyện thi để thi trường điểm sang năm, nghe kể thì cũng khác gì tôi luyện thi Ams ngày xưa đâu. Trong năm vẫn phải đi học ở trường thì 1 tuần 2 buổi tới trung tâm, 1 buổi là để học kiến thức, 1 buổi là đến tự ngồi làm bài tập, có gì không hiểu sẽ có người giúp đỡ. Lúc đầu thằng bé mới vào trung tâm nó cũng chấp chới vì các bạn học khó quá, giờ đuổi kịp được rồi thì cu cậu lại thích đi học thêm. Chú bảo sắp thi đến nơi rồi phải “đả thông tư tưởng” cho nó, tháng hè này là phải tăng số buổi lên để người ta rèn cho còn thi. Mình ngồi nghe thấy giống mình ngày xưa đi học cô Hằng ghê, mỗi tội phụ huynh nhà này có “đả thông” gì đâu, cô lên lịch sao thì cứ thế mà theo thôi, cái tháng cuối cùng cũng cứ cách 1 buổi là xuống nhà cô học, hôm thì cả Toán Văn, hôm thì học 1 môn. Nên bảo sao sau này mình ghét cái đường Thụy Khuê lắm, toàn đi Hoàng Hoa Thám thôi!

Cấp 3 ở Úc hết trường chuyên lớp chọn rồi thì mình học thêm để thi Đại học, lúc nào cũng có lí do để học thêm cả. Mình khẳng định luôn để thi được Đại học bên này mà điểm cỡ 99+, kiểu gì cũng phải học thêm ngoài, trừ những đứa quá xuất sắc không nói, chắc không có trẻ nhà mình đâu, nên nếu đặt mục tiêu điểm cao thì phải đi học ngoài nữa. Nhất là với Y và Luật ngoài điểm thi chính thống các bạn còn phải thi UMAT (đại loại là IQ), thi cái gì đó mới ra của riêng khoa Luật, rồi phỏng vấn cũng cần luyện, nên phải đi học thêm hết đấy. Mình thì không được 99+, cũng không có nhu cầu học Y với Luật, nhưng vì mấy môn xã hội viết lách trường mình yếu quá nên phải đi học thêm bên ngoài. Lớp 12 mình học 2 môn xã hội, bắt buộc học Anh văn (ESL – English as a Second Language, Tiếng Anh là ngôn ngữ thứ 2) và Kinh tế (Economics).

Với Anh văn thì kì 1 đi học thêm ở 1 trung tâm người Việt, ở khu người Việt, tuần 1 buổi 1 tiếng. Môn Anh văn ở bang này thì học theo kiểu có 1 chủ đề chính (như năm của mình là Belonging – sự thuộc về cho Phần 1, và Phần 2 là Australian Voices – “tiếng nói” Úc châu), có 1 danh sách các tác phẩm bắt buộc học, giáo viên chọn 1 2 tác phẩm từ danh sách này để dạy cho học sinh, rồi học sinh tìm thêm các tác phẩm bên ngoài để phân tích luận điểm cho phong phú. Các bạn học thêm cùng thì học ở trường khác nên tác phẩm học cũng khác, mình không được hưởng trọn vẹn 1 tiếng đó nên thôi nghỉ, cô giáo dạy thêm cũng hay mà không hay bằng cô giáo trên lớp. Xong thì đổi giáo viên, ông giáo mới trên trường thì mới chuyển từ Anh sang, dạy được kì 2 xong lại nghỉ, mình lại có giáo viên mới cho kì 3 kì 4, ông giáo cuối cùng này vừa mới ra trường đang tìm việc, cũng khổ thân ổng lần đầu tiên đi dạy bị quăng ngay vào lớp 12 dạy 2 học kì cuối. Hồi đó lớp mình lo quá, có mỗi 1 môn bắt buộc là Anh văn mà học hành thế này không ổn, chỉ là tâm sự hỏi bài cô giáo cũ thôi, vì biết là cô hết hợp đồng và trường không thuê cô nữa chứ không phải cô bỏ học sinh. Xong chả hiểu cô thương tình thế nào mà bảo có cần học thêm thì nói cô, cô dạy cho 2 tiếng cuối tuần, nhưng các con phải xuống gần chỗ nhà cô. Cô lấy có $10/1 giờ/1 đứa, 5 6 đứa học 1 buổi, đúng là lấy cho có chứ bà ấy đi dạy thêm trung tâm 1h đã lấy người ta cả $100 rồi. Giáo viên tư bản cũng thương học sinh nhiều như giáo viên Á châu mà, không khác nhau đâu! Học thì cuối tuần phải đi sớm, kiếm cái băng ghế dài trong khu ăn uống ở trung tâm thương mại ấy chứ cũng đâu có phòng ốc gì. Người ta đi shopping rồi ăn uống xung quanh tự dưng lọt đâu ra 1 tốp đang dạy học với viết bài say sưa, thấy cũng buồn cười. 1 kì học ở trường 10 tuần thì cô dạy cho khoảng 8 tuần, còn cuối tuần nào cô bận về quê thăm phụ huynh nữa thì có kì chỉ học có 6 tuần. Nhưng học ít mà chất lượng gấp mấy lần ở trường. Giáo viên người ta có kinh nghiệm làm việc với học sinh quốc tế gần chục năm nay rồi nên người ta biết học sinh bị yếu điểm gì, kèm cặp sát sao, “gia sản” cô có bao nhiêu đề thi Anh văn từ thi thật tới thi thử, cả băng đĩa cô cho làm bằng sạch, chấm điểm kiểu trừ thẳng tay không khoan nhượng, học 2 tiếng xong thấy mình như ở Mù Căng Chải đang tập làm văn. Cô bắt về nghe đài xem TV không bật phụ đề để luyện tai nghe; luyện cả cách ghi tóm tắt ý trong lúc nghe vì thi nghe môn này không chỉ đơn giản là hỏi đang nói về cái gì mà phải phân tích cả biện pháp nghệ thuật sử dụng trong đoạn nghe đấy. Tuần nào cũng bắt viết 1 bài văn nộp cô. Ví dụ học thứ 7 cô cho đề về nhà, thứ 5 phải gửi cô bài để cô chấm trước. Được cái lứa năm mình 1 dàn cũng có ý thức học, tư tưởng hơi truyền thống nên sợ bị trượt tốt nghiệp lớp 12 thì không làm được việc gì sau này nên mang tiếng đi học thêm nhưng làm bài rất đầy đủ, 1 phần vì cô giáo cũng có tướng dọa học sinh nên hội này sợ. Nói chung may mà có học thêm với cô ở ngoài thì điểm Anh văn của mình còn thuộc diện tạm chấp nhận được như thế chứ không cũng be bét lắm!

Môn Kinh tế kia thì không hẳn là học thêm, nhưng có đi học ngoài 2 lần. Ngày đấy có trung tâm TSFX với HSC in the holiday cứ nửa năm lại tổ chức ôn tập 1 lần thì đăng kí đi học nguyên 1 ngày 8 tiếng ở Sydney Uni. Giáo viên người ta mời về dạy là ông Tổ trưởng tổ Xã hội (Head of Humanities) ở trường Knox Grammar, cũng 1 trường tư xịn nổi tiếng ở Sydney, đi học được phát vài tập tài liệu với đề thi thử này nọ 1 xấp về nghiên cứu dần. Đi học với giáo viên trường khác mới thấy trường mình dạy đúng tào lao, giờ học là giáo viên mở nguyên quyển sách giáo khoa đọc từ đầu đến cuối chứ chả chỉ dẫn luyện tập gì. Còn trường người ta thầy cô chỉ cách học sinh đọc yêu cầu chương trình môn học, gạch đầu dòng này ví dụ yêu cầu học sinh hiểu và giải thích được ảnh hưởng của toàn cầu hóa đến vấn đề xuất nhập khẩu là hoàn toàn có thể thành 1 câu hỏi 5 điểm trong đề thi thì các em phải trả lời như thế nào, có những ý gì. Hay cách trả lời cho câu hỏi giải thích khác gì với câu hỏi đánh giá khác gì với câu hỏi so sánh, phân biệt. Môn này thì may là lứa trước các ông bà ấy cũng tự học tự tìm tài liệu, xong để lại cho đàn em 1 đống, mình với các bạn khác chia nhau đọc lấy đọc để lấy ý chuẩn bị cho 2 bài văn cuối, nhưng một phần không có ai luyện đề hay sửa từng câu chữ như với Anh văn nên điểm hơi đì đẹt. Nhưng chốt là vẫn được trên 80, mừng dễ sợ. Chứ lúc đầu xác định điểm trong trường cứ trừ đi 10 điểm ra điểm thi thật, may là thực tế chỉ chênh có 4 điểm!

Thực ra học thêm hay không tùy vào mục tiêu và điều kiện kinh tế, như mình có học thêm nhưng yếu tố “hạt dẻ” vẫn phải đặt lên hàng đầu, học thêm có ích thật nhưng bên cạnh đó về nhà vẫn phải tự học rồi luyện viết như điên. Ngoài ra thi lớp 12 bên này còn là câu chuyện từ hên xui chọn môn tới khả năng học của bản thân trong từng môn nên đầu tiên là phải chọn đúng môn phù hợp và cố gắng thi điểm thật cao. Như mình là vì Toán với Tiếng Trung cao quá nên kéo điểm vào Đại học lên hết đấy, chứ 2 môn xã hội kia điểm không ăn thua gì.

Ảnh: Internet

Kỉ niệm 1 năm "Đi Qua Mùa Gió"

07.10.2016

Đã được 1 năm của “Gió”. Với mình sau “mùa gió” là tới “mùa bão”, bão thực là bão chứ không phải chuyện chơi.

2016 là một năm nhiều chuyện của mình. Thứ cứ ngỡ là tròn trịa thì có khi vuông vắn. Thứ ngỡ tưởng sẽ sai lắm có khi chẳng sai gì cả. “Gió” là 1 phần quan trọng của bức tranh ấy, 1 câu chuyện đẹp, mang theo những kỉ niệm đẹp, nhưng đưa lại nhiều điều không vui, rồi lại mở ra khung trời hoàn toàn khác.

3 tháng “ăn ở” với “Đi Qua Mùa Gió” năm ngoái là kỉ niệm đẹp nhất khi đi học, cũng là dấu ấn đẹp nhất ở tuổi 20 của mình. Mình yêu “Gió” và có những sự tự hào nhất định về bản thân nó, bản thân mình và những người cùng làm nên nó. Có nhiều thứ để nói về chuyện năm ấy lắm, những lần ôm từ ông truyền thông quảng cáo tới nhảy sang ông nhân sự để rồi tiếp đất về thứ hữu hình nhất là ông tiền nong, trước là để tự mình phá ra khỏi cái suy nghĩ đơn điệu rằng em chỉ là em gái giỏi làm toán thôi, và sau là để cho 1 nửa còn lại của tập thể yên tâm làm tốt nhất chuyên môn của họ.

Sau 1 năm vẫn cảm ơn “Gió” về nhiều điều. Cảm ơn “Gió” đã giúp mình được làm những khía cạnh khác, với những người bạn mới để cùng nhau tạo nên điều ý nghĩa. Trước khi có “Gió” và trong “Gió”, mình cũng nhiều lần nghĩ liệu sẽ hay hơn không khi mình nên đi theo 1 con đường khác bớt khó khăn hơn, như làm giáo viên hay thậm chí nhà báo mảng giải trí văn hóa chẳng hạn. Mình đã rất nghiêm túc với những suy nghĩ ấy, nhất là khi thấy các bạn xung quanh đã chuyển hướng khá nhiều và còn gì “đau lòng” hơn khi cái sự mình ngỡ tưởng giỡn chơi ấy đã nhận đươc sự công nhận về mặt học thuật khi mà điểm môn tự chọn báo chí gấp đôi môn chuyên ngành chính bấy giờ. “Gió” đã mang đến “bão” cho mình thực sự, nhưng khoảng nghỉ ngơi mà “Gió” mang lại sau này là cần thiết để mình lấy lại tự tin và lý trí về câu chuyện tương lai. Điều đó quan trọng hơn cả.

Sau ngày “Gió” đã có những sự chuyển dời về địa lí. Có cả những người mới quen đã trở thành quý mến và cả những sự đến và đi không nằm trong dự tính. Cảm ơn “Gió” về tất cả, về sự “tử tế” trong những lựa chọn của chính mình!

07.10.2017

When an outsider plays such a crucial role

There are some people who you are forever grateful.
---------------------
This man

5 years ago

He found himself having ways too much free time besides running his own company and looking after 3 kids, to take into his arm another teenager girl who is not even his relative.

He made a promise, on formal documents that he will be her guardian until she turns 18. That means from the time she stepped her feet onto this land, everything about her, from physical to emotional well-beings, remain his responsibilities.

He taught her to stand on the left of the lift as a matter of courtesy.

He took her out to buy the first VAIO laptop that was her inseparable friend for the first 4 years of her Oz journey, a tool for study and a source of entertainment to keep her busy.

He kept reminding her not to skip the train ticket, so she doesn’t dare to travel without her weekly ticket or to buy a discount one if she is not eligible for.

He attended all the Parents Nights to make sure her study was going consistent. And throughout Year 11, every time after meeting with teachers, she was nagged for spending too much time on Maths and Chinese and for not studying English properly.

When her parents are too far away both geographically and knowledgeably, he took the role of orienter, encourager, and supporter so that she has the confidence to take on that degree at Macquarie Uni and ultimately this career pathway.

He advised her if it is a right suburb to live in when she was (legally) mature enough to rent out a place on her own.

He might not agree with what she has chosen, for the small thing like HSC subject selection, but never interfered in and respected her decision in any situations. From the day when she was 14 and now she is 20, this has never changed and that’s what she always loves about him.

Even when she is out of his guardianship, he is always present on behalf of her parents, at the most important occasions of her life. Today will be like the normal day only except for the moment the Vice-Chancellor asked all the graduates to turn around and give their beloved a big round of applause. And when she noticed the photographer kept referring to him as her Dad.

She is the last kid of his guardianship adventure. But it is a fulfilling full stop to this section of his career, she knows it for sure while he never admitted it to her. Today, looking at the kid who he has witnessed her growing up from a 14-year-old girl to a graduate of one of the most arguably difficult degrees on earth, he is just too proud to say a word.

Love you, Uncle <3

P/S: Our proper photo together taken today will be delivered by mail in few weeks hihi :))

Lần đầu tiên

Kỉ niệm 1 lần đi nghe nhạc dạ vũ

Việc sinh hoạt hội nhóm học sinh Việt Nam mang đến cho mình, bên cạnh những cái lợi về kĩ năng, còn là mối quan hệ, cái nhìn và sự tiếp xúc cụ thể với đời sống Việt Kiều. Mà cái tiếp xúc đầu tiên là về ngay việc sinh hoạt văn hóa văn nghệ của cộng đồng nơi đây.

Chẳng là Thứ 6 tuần trước, các anh bên nhà tài trợ có mời mấy em sinh viên đi ăn tối và nghe ca nhạc. Mình đồng ý đi ngay, vì show diễn này mình đã được chị bầu show – 1 trong những người mình liên lạc để phỏng vấn cho bài tập môn Báo chí kia nhưng không xếp được lịch – giới thiệu đến xem, một phần nữa là vì cũng muốn được 1 lần xem 1 chương trình ca nhạc Việt bên này được tổ chức thế nào. Nói chung là thích văn nghệ nên cứ ai rủ đi, mà lại còn MIỄN PHÍ nữa, thì không thể từ chối được.

Để giới thiệu nhà tài trợ trước. Năm ngoái về nhà, bác mình có chia sẻ 1 kinh nghiệm quý báu thế này: “Đi làm cơ quan không có chú cháu gì hết, cứ hơn nhau dưới 20 tuổi gọi là anh em cho dễ làm việc”. Nhưng ôi, biết được tuổi thật của các vị thì cũng không dám gọi, vì người ta kém bố mình có tẹo tuổi và vẫn còn hơn tuổi mẹ mình. Nhưng thôi thì đi ngoại giao, gọi sao để thân mật nhất thì gọi, và cuối cùng mình thì gọi các “anh” trong sượng sùng, còn các anh thì lúc thì “em”, lúc thì “cháu”. Thôi thì “anh” hay “em” hay “cháu” gì cũng được, cứ cho em đi xem ca nhạc miễn phí thì muốn gọi sao em cũng gọi =))))

Về chương trình ca nhạc có vedette là ca sĩ Kasim Hoàng Vũ (đến từ Hoa Kỳ:-?), ca sĩ Hòa Mi (Đại Nhân – Hòa Mi, nếu ai còn nhớ đĩa Hoa Học Trò ngày xưa), ca sĩ Hoàng Mạnh (hát Đối đầu với Phan Ngọc Luân, đội Mr Đàm Mùa 1 The Voice), là 3 cái tên mình nhận ra (sau khi có sự trợ giúp), và 1 ca sĩ địa phương đang khá nổi về dòng nhạc quê hương tên Ngọc Thành, và 2 thí sinh chiến thắng các cuộc thi hát tiếng Việt ở bên này. Đương nhiên với dàn ca sĩ không phải người mình thích thì cũng không dám mơ ước chi nhiều, nhưng đương nhiên vẫn kì vọng 1 vài điều, ví thử như được nghe Vì Yêu 1 cách trọn vẹn chẳng hạn.

Lần đầu tiên được đi dự 1 chương trình “dạ vũ ca nhạc” nên cũng có chút bỡ ngỡ, dù không bất ngờ. Cũng có hình dung về những bài hát sẽ được cất lên, và y rằng, như có 1 set các ca khúc “mặc định” ca sĩ phải thuộc khi hát ở hải ngoại: 60 năm cuộc đời, Tình lỡ, Thuở ấy có em, Anh còn nợ em, nhạc trẻ thế hệ mới hơn thì có Lời tỏ tình dễ thương (“Rằng anh yêu em - Ế ồ ồ ế ô – Yêu em nhất trên đời”, cảm ơn ca sĩ đã cho tôi nhớ lại giai điệu tuổi thơ), Một thời đã xa (Phương Thanh – “Và em biết em sẽ quên hết, những bài tình ca viết riêng tặng anh”), Hãy đến với anh (Trần Tâm), Nơi tình yêu bắt đầu. Mình thì mong được nghe thể loại “Hồn lỡ sa vào đôi mắt em...” lắm mà chả được nghe bài nào, hơi buồn 1 tí vì không được nghe nhạc đặc trưng của hải ngoại. Cũng có 2 bài thể loại miền quê nhưng lại không nẫu lắm: “1 người đi với 1 người, 1 nguời đi với…” và “Ông sui nói với bà sui…” Nói chung là đường ruột thì được thưởng thức “lẩu” Tàu (yumcha ấy mà), còn đường tiếng thì được thưởng thức “lẩu dòng nhạc”, cũng thú vị!

Vì là ca nhạc dạ vũ nên chắc chắn phải có nhảy đầm, đó là nét văn hóa của đám cưới và dạ tiệc bên đây. Gọi là sàn nhảy thôi, chứ chắc vừa đủ được 5 cặp nhảy, chứ mơ làm sao như New Century được. Chương trình được tổ chức trong sảnh 1 nhà hàng nên sân khấu cũng là cái bục được dựng lên vừa đủ cho ban nhạc có dàn trống, và ca sĩ đứng múa may vừa phải, chứ hát mà “loi nhoi” như ông Nguyễn Hưng là không có chỗ rồi. Ca sĩ và khán giả không có khoảng cách, và 2 trong số 5 -6 ca sĩ đêm đó xuống sàn hát 1 chùm nhạc giật vũ trường và quẩy cùng khán giả đang xếp vòng tròn luôn. Còn lúc đầu thì hơi giống đám cưới, khi ca sĩ thì cứ hát, còn khán giả thì cứ phải ấm bụng đã. Người hát hay nhất đêm, kéo được mình đang đứng ngoài ban công hóng gió mà giật mình quay lại là anh Hoàng Mạnh – người không phải vedette của đêm. Anh hát “Một thời đã xa” mà mình thấy hay hơn cả Phương Thanh cơ mà, rất vừa phải, hát “Anh cứ đi đi” thì hay hơn Hari Won là chắc rồi. Nhưng rồi anh lại “hấp diêm” bài hát em rất yêu “Trăng dưới chân mình” để làm nhạc nhảy làm em tan nát cõi lòng :((( Đó là chưa kể bài “Bang Bang” anh hát sai lời :((( Còn anh Kasim thì đợi để nghe cả bài Vì Yêu đầy đủ thì anh cũng chỉ hát được 5 câu giật đùng đùng với nhạc, rồi chuyển bài, làm em hóng cả đêm chỉ muốn nghe bài hát chủ đề đêm nhạc. Còn đâu thì… Thôi cộng đồng người Việt ở nước ngoài, nhiều khi người ta cần vui chứ không cần hát đúng và hát hay.

Làng giải trí hải ngoại thực ra là làng giải trí nhỏ bé, nhỏ bé đến mức có thể biến 1 vài ca sĩ không ai nghe ở Việt Nam như Bảo Khánh, Justin Nguyễn trở thành sao hải ngoại. Và hào quang của Thúy Nga Paris By Night khiến người ta lầm tưởng về 1 nền văn nghệ hải ngoại phát triển và lộng lẫy. Thôi thì mình cũng cứ sống bằng niềm tin và hi vọng đi. 2 3 năm trở về đây bên Mỹ đã được nghe Khánh Ly, Tuấn Ngọc, Ý Lan đứng chung sân khấu với Thanh Lam, Trần Thu Hà rồi, thì khoảng 10 năm nữa mình cũng sẽ được thưởng thức chương trình âm nhạc Việt Nam như The Master of Symphony hay In the Spotlight hay Diva Divo Night trong 1 hý viện nào đó ở trên đất Úc này chứ không phải trong nhà hàng (nhờ để ý văn nghệ hải ngoại nên mới biết từ “hý viện” đó), như cách mà các bầu show bên Mỹ đã dần định hướng thị trường.

Còn giờ thì cứ ngậm ngùi như mẹ nói: “Có mời Mỹ Linh sang hát Trên Đỉnh Phù Vân người ta cũng không thấy hay”. 

Là đặc trưng văn hóa thì mình cần tôn trọng thôi!

Đi qua… Còn lại

Vậy là đã kết thúc 1 sự kiện, 1 chương trình, 1 dự án, có lẽ là đặc biệt nhất trong tất cả mọi thứ mình đã từng tham gia. Vì lần này cũng có nhiều những cảm xúc rất khác.

Đi Qua Mùa Gió (ĐQMG) – cái tên chương trình đã nói lên tất cả; một quá trình đã trải qua trong 2 tháng vừa rồi để bây giờ có thể nói 1 từ: TỰ HÀO. Tự hào vì 1 ê-kíp toàn những người chấp chới 19 20 (già nhất mới có 25), chẳng có khái niệm gì về hoạt động nghệ thuật, đã cho ra 1 sản phẩm đúng nghĩa NGHỆ THUẬT như vậy trên lãnh thổ ngoài Việt Nam. Và mình, là 1 phần của ê-kíp đó! Tự hào về những gì mình đã làm được, đã học được, đã lớn lên, đã khám phá được những khía cạnh rất khác trong con người mình.

Chẳng biết bắt đầu từ đâu nữa, có lẽ câu chuyện nên được quay trở lại từ lúc con Tiểu Yêu nó nhắn riêng: “Chị lead cái Team Viết bài Facebook cho em nhé”. Lí do rất đơn giản, vì nó thấy mình bung lụa trên Facebook ghê quá, rồi nó sợ mình không nhận nên còn bồi thêm 1 câu động viên: “Chị không phải viết nhiều đâu. Chị giao cho chúng nó viết. Chị chỉ quản lí cho em thôi.” Nó đã rất may mắn và biết “gãi đúng chỗ ngứa”, phải nói 1 năm trở lại đây khả năng viết và sự yêu thích của mình với việc viết đã khác rất nhiều, nên cũng bấm bụng nhận lời em nó. Và phải cảm ơn 2 đứa em vô cùng nhây của chị: Hoàng và Nhi, nếu không có 2 em thì chắc chắn cái trang Fanpage nó sẽ không được cập nhật 1 cách duyên dáng như vậy, và chị cũng sẽ không tin chị có khả năng viết để đăng public được.

Và mọi thứ được bắt đầu từ lúc ấy …

Những giờ phút đầu tiên cùng em Đậu lên kế hoạch marketing post trên Fanpage, sau khi 2 đứa đã nắm được nội dung kịch. Xong được cái file mĩ miều có ngày tháng đăng bài, nội dung, hình ảnh mà 2 chị em sướng như vừa phát minh ra cái gì vĩ đại lắm. Rồi chán chả muốn tô màu cho đẹp nữa vì cái file phải sửa nhiều quá, 2 chị em thuộc lòng trong đó có gì hơn cả cháo rồi :)). Phải nói Đậu là 1 trong vài người trong ê-kíp này mình yêu nhất về cách làm việc, đúng ngày chị cần ảnh này cho bài này là hiếm khi sai (dù có, và đã ăn chửi). 2 chị em hợp nhau cả tính cách lẫn cách làm việc. Trên tất cả là niềm tin 2 đứa dành cho nhau: mình hoàn toàn tin em sẽ làm ảnh đẹp và đưa mình đúng giờ, và mình biết, em cũng chưa bao giờ đắn đo về chị Hương làm nội dung đăng bài trên page (dù nhiều lúc mình đổi giờ đăng nó tưởng làm sao nhắn tin hỏi như cháy nhà). Lúc marketing không hiệu quả, 2 chị em đều nhận ra và tìm cách khắc phục, nhưng trên hết là tinh thần tôn trọng và lắng nghe nhau để công việc tốt lên. Và vì thế, mình yêu em ấy nhiều lắm! Và nói thật ra, những cái gì được đặt trên fanpage cho đến lúc này, 95% là theo cái file đã bị bỏ vào quên lãng của chị em mình Đậu à :xxx

Rồi là khoảng thời gian nhảy sang làm quản lí diễn viên, bắt đầu từ lúc liên lạc, hẹn giờ với từng bạn đã đăng kí casting. Không biết bao nhiêu cái email, cuộc tin nhắn và điện thoại đã được gọi để follow-up cho đến lúc tìm được 8 gương mặt cuối cùng. Và lí do con em Tiểu Yêu nó bắt chị Hương phải làm việc này, vì giọng chị nói người ta sợ, còn em nói thì người ta giỡn mặt lại với em:)). Rồi sắp xếp lịch tập cho 8 vì sao tinh tú mà muốn bùng cháy với cả 8 ông bà vì cái lịch sinh hoạt mỗi người 1 kiểu. Xong hết đội diễn viên lại đến đội nhảy. Vì thế nên đêm GALA mới đeo biển “Crew Manager”, ngoài con Tiểu Yêu gần gũi nhất với mọi người, thì mình là đứa nắm rõ thông tin bên lề của những nhân vật sẽ có mặt trên sân khấu hôm đó nhất. Xong cuối cùng những tuần cuối khổ thân con Tiểu Yêu phải làm hết, chăm cả đội diễn lẫn đội nhảy, còn con mẹ Crew Manager mà nó tin yêu thì mải đi phe vé + nghĩ ra đống post mỗi ngày đăng lên fanpage, hết cả sức để nhớ đến mấy ông bà diễn viên rồi!

Cuối cùng là cái việc chiếm nhiều thời gian và tâm sức nhất cho đến tận khi chương trình đã diễn ra được 1 tiếng rưỡi – BÁN VÉ. Từ lúc đầu tiên với Cô bé mùa đông chia lại ghế ngồi để có được doanh thu nhiều nhất có thể, định giá và điều chỉnh hạng vé, công việc này mới là thứ làm mình muốn nổ tung ra, vì câu chuyện ở đây dính đến tiền - 1 thứ mà không ai dám đùa được. Thế là con chị căng mắt ra làm cái file Cập nhật bán vé đầy đủ và hoàn thiện nhất có thể, còn con em thì lo những công việc liên quan đến cách thức và công đoạn giao nhận. Rồi khi vé bắt đầu vào guồng bán chạy, 2 chị em lo xếp chỗ, sắp xếp vé, gọi điện cho khách hẹn giờ giao vé, hẹn giờ các bạn lên lấy vé để đi giao, nhắc nhở chuyển tiền, vân vân và vân vân, ngày nào cũng chỉ quay cuồng với mỗi chuyện vé, thế là hết. Rồi những lúc hạnh phúc vô bờ khi 1 hàng ghế đã được bán sạch, những lúc cả 2 đứa bị hâm ngồi cả tối chỉ ngắm cái file vé bôi xanh bôi đỏ và ngắm nhìn những % cứ nhích lên từng ngày. Và rồi bây giờ, khi chương trình đã khép lại, 2 đứa có 1 sự thở phào nhẹ nhõm trong cái khoảnh khắc thấy rạp được bao phủ như số lượng mong muốn!

Đương nhiên những trải nghiệm này sẽ không trọn vẹn khi thiếu đi 1 lũ em “dại” và 1 bà chị tinh thần không ai thay được vị trí của họ:

Là con em Đậu (đóng vai) Má lúc nào cũng điềm tĩnh, từ tốn và rất tình cảm. Nó là đứa đều biết và phải hứng những lúc chị Hương xuống tinh thần vì lí do chỉ 2 chị em nó hiểu. Rồi mình lại là người hứng lại những lúc nó ẩm, nó bực vì thời gian bỏ ra bị lãng phí; những lúc nó thiếu tự tin rằng nó sẽ không thể hiện được nhân vật. Và trên cương vị khán giả của đêm qua, mình bầu em nó là người diễn hay nhất trong dàn diễn viên.

Là con em Angel, tức cái đứa mà mình vẫn gọi là Tiểu Yêu, hay Quỷ sứ. Nó là 1 đứa đặc biệt. Nó nhiều lửa khiến cho người khác muốn xông phi ngay cái dép vào mặt, nhưng chắc chắn, tất cả mọi thứ sẽ không xảy ra nếu không đi từ cái lửa của nó. Nó là cái con nhoi nhoi nhất cái Board này, nói rất nhiều và rất xàm, nhưng đằng sau đó là những tâm huyết, tình cảm rất lớn nó dành cho mọi người đã đi cùng với cái sự “dồ dại” mà nó đầu têu ra ngày hôm qua. Trong 3 con em “dại” thì nó là cái con bị mình chửi nhiều nhất và cũng dám chửi mình nhất, nhưng mình, và chắc chắn nhiều người khác cũng vậy, thương nó nhất.  

Là Cô bé mùa đông “lầm lì đấm chết voi” mà mình không bao giờ phải bận tâm khi nhờ em làm 1 cái gì đó liên quan đến cái vé. Thương lắm những hôm chị bận làm assignment phải tự nhập thông tin, tự xếp chỗ cho khách, xếp vé, gọi điện giao vé, tất tật tự làm hết. Riêng mình em nó thầu nguyên cả city nên nhiều hôm, người thì đã bé, trông nó chạy như 1 con vịt đi từ thư viện sang Building 1 rồi Building 7 mà thấy vừa yêu vừa thương. Rồi có lần vừa đặt chân đến nhà bị chị gọi cấp tốc đi giao vé ở Town Hall, thế lại cuống cuồng cất đồ đạc, xé vé chuẩn bị đi, và số đen vừa ra đến nơi bị cái cửa tàu đóng đến sầm trước mặt. 2 tuần cuối, 2 chị em cứ quấn lấy nhau, hầu như ngày nào chị cũng vác mặt lên thư viện trường em để 2 chị em làm vé. Cuối cùng cũng xong, như ý của chị em mình. Yêu lắm Cô bé mùa đông của chị!

Là bà chị tinh thần – người duy nhất hiếm hoi đã thấy em Hương viết hoa tiếng Anh cả cụm. Nhiều lúc cũng thương lắm, không dám phiền chị, bận học bận trông hàng, hôm nào 2 3h sáng cũng mới được ngủ chỉ vì tự dưng lại dây vào 1 lũ trẻ con nửa nạc nửa mỡ thế này, xong bị chúng nó đánh mất hết cảm xúc làm việc, học hành cả ngày chỉ vì những thứ chuyện rất vô bổ. Nhiều khi cũng muốn chửi bà ấy vì bà ấy nhây cái chuyện vé với tôi lắm cơ, nhưng vì xót lắm cái cảnh mở Drive lên thấy LNH mới sửa cái gì lúc 5h sáng nên cũng đành thôi. Chị là người mở mang cho em cái sự chuyên nghiệp cần phải có của 1 tổ chức dù là của sinh viên, hình thành cho em 1 thói quen làm việc có quy trình, văn bản rõ ràng, chưa kể việc “luyện chưởng” Excel và khả năng ăn nói gãy gọn cho em nữa. Là người duy nhất khi làm việc cùng, em có được cảm giác mình đang được 1 người lớn hơn, có kinh nghiệm hơn tin tưởng và khoán trắng 100% công việc vì họ có niềm tin tuyệt đối là con bé ấy làm là không có gì phải đắn đo cả.

Và khi nhận được feedback từ khán giả: “Hôm qua là Gala xứng đáng với tiền vé anh bỏ ra nhất”, dưới con mắt của 1 đứa làm việc với tiền như em, em hoàn toàn hạnh phúc. Chúng ta đã đi 1 chặng đường dài, và một tình yêu thương quá lớn tới những chị em đã đồng hành và chịu đựng nhau trong suốt nửa năm qua <3<3<3

Có 1 thế giới ảo nhưng rất thật

Trong tất cả các ngành cơ bản của Khoa Kinh doanh – Kinh tế, từ ngành thực sự lắm số như cái ngành tôi đang cày, cho đến ngành lắm chữ như Luật thương mại (Commercial Law), thì phải nói, tôi thiếu thiện cảm nhất với ngành Marketing, và nếu ở mặt nghề nghiệp thì sẽ có thêm công việc Sales (Bán hàng) nữa. Bởi cũng phải thú nhận, tôi vẫn luôn có định kiến với những nhà tiếp thị - 1 cách hiểu truyền thống về người làm Marketing. Mấy ông bà tiếp thị phải nói họ có khả năng ăn nói ‘ngọt như mía lùi’, nên vì vậy tôi vẫn gọi vui họ là trưởng ban ‘chót lưỡi đầu môi’, chuyên ‘ăn tục nói phét’, tâng bốc những điều rất tệ để được việc.

Đương nhiên cùng với sự phát triển của công nghệ gắn liền với đời sống, Marketing không chỉ đơn giản là ‘tiếp thị truyền miệng’ như mấy bà đi bán thuốc tẩy thông tắc bể phốt gõ cửa từng nhà như xưa. Nó còn là quảng cáo giấy: in ấn tờ rơi, áp phích, bảng hiệu. Và đặc biệt là quảng cáo trên mạng, với đủ thể loại ảnh tĩnh, ảnh động, video, tương tác bình luận, tin nhắn, v.v

Bị dí ngay cái chân này, cũng chỉ vì đồng bọn nó thấy “sống thật” trên tường nhà quá mà. Thế là cái thứ tôi ghét nhất thì tôi lại làm, chỉ khác, thay vì ‘ăn tục nói phét’ ngoài đời thật, tôi đi ‘chém bão ảo’, trên mạng ảo. Rõ thật là!! Rồi cũng mò mẫm tìm hiểu, thấy cái mạng xã hội, vốn trong tư tưởng chỉ là thứ yếu (tôi ghét ai làm việc, dặn dò quan trọng gì với tôi qua facebook lắm nhé), là nơi lăng nhăng những thứ rất cá nhân, cuối cùng lại thành nơi có những khuôn khổ rất đáng yêu cho ngành quảng cáo truyền thông. Việc quản lí 1 trang facebook cho 1 tổ chức, hay nói dễ hiểu ra là: đăng gì hôm nay, tuần sau viết gì?, tưởng như trò đùa mà lại thành bài toán hóc búa. Viết hay mà dài đã khó, giờ bắt viết vừa ngắn, vừa đủ, vừa thu hút đòi hỏi cả 1 level khác. Viết cho sinh viên 1 giọng, viết quảng cáo cho nhà tài trợ lại 1 giọng khác. Còn chuyện đăng bài giờ nào để thu hút nhiều tương tác nhất cũng thuộc về hên xui, mà làm nhiều vẫn trật:)). May là đây không ai ép chỉ tiêu với tôi cả!!

Rồi từ cái nho nhỏ về câu chữ ấy, tôi biết thêm về PR (Public Relations – Quan hệ công chúng). Cái ngành gì đâu mà cứ phải ‘chim lợn’, cứ tự viết, tự like (thích) trên tường nhà mình trước. Rồi tự share (chia sẻ) về các page (trang) khác, về các group (nhóm) nhỏ mà mình là thành viên, tự comment (bình luận) các vai, các chuyện để bài mình lên top. Gì đâu mà tự sướng thấy ớn! Rồi có hôm ở đâu ra mục viết thông cáo báo chí, đương nhiên là báo người Việt ở Úc thôi, nhưng thấy cũng ‘bốc phét’ dễ sợ, tự chém gió luôn về những điều mình không hài lòng!

Thôi thì cũng cảm ơn về trải nghiệm… rất mới và rất khác này. Tôi đã có được những va chạm đầu tiên về nhánh ngành Marketing online, về những thứ mà mình vẫn cho là không bao giờ nhúng tay vào, là ‘sướng thế, làm việc gì suốt ngày được lên mạng chat’. Còn là những thứ mà nếu không làm, tôi sẽ vẫn nghĩ ‘à không ai rồ đâu nhé, bỏ ra vài trăm nghìn cho cái quảng cáo mười mấy giây trên facebook’ thì giờ đã hiểu tại sao người ta có cả 1 nghề hacker chuyên đi hack like, hack share, hack view, hack thứ tự bảng xếp hạng, hack lượt bình chọn, lượt nghe bài hát trên mạng xã hội. Rồi từ lúc nào cũng sướng phát điên khi Facebook báo về 2 3 tuần liên tiếp page toàn màu xanh, hay tiu nghỉu khi nhìn thấy màu đỏ vì sụt giảm tương tác. Hi vọng những tâm huyết của tôi dành cho công việc mới này sẽ được nhận lại 1 điều gì đó vui vẻ, được thể hiện bằng kết quả thực tế trong vài tuần nữa thôi.

Có 1 sự rất lo nhưng lạc quan ghé qua ta…

Hôm nay, 1 ngày bận vừa phải!

P/S: May quá, sau 2 tuần xuất hiện màu đỏ, tuần này lại xanh rồi :)))