Chuyện Đại học

Dạo này có vài chuyện liên quan tới Úc châu, rồi mấy người hỏi chuyện thời Đại học của mình, những hình ảnh của 3 năm rưỡi miệt mài ở Đại học Macquarie (MQ) được tua lại trong đầu, thật chậm rãi...

Sau khi thi tốt nghiệp lớp 12, mình cân nhắc nghiêm túc giữa 3 nguyện vọng: học Định phí ở MQ, học bằng đôi Kinh tế & Sư phạm Toán ở Đại học Công giáo Úc (ACU), hoặc học Khoa học Thống kê ở Đại học Công nghệ Sydney (UTS). Hỏi mẹ thì mẹ bảo học ngành nào ngắn nhất, thêm 1 năm là không biết sẽ xảy ra những chuyện gì; cộng với chút ‘lý trí’ của đứa trẻ chưa 18 trong thời điểm quan trọng ấy, mình cắp cặp tít lên khu vực phía bắc Sydney để đi học Định phí ở MQ. Khái niệm về Định phí với mình là học xong đi làm ngồi tính phí bảo hiểm, hoặc vào ngân hàng phòng đầu tư ngày ngày xem bảng điện chứng khoán/giá vàng/giá ngoại tệ rồi mua thấp bán cao. Đơn giản vậy thôi!

Ấn tượng về thời học Đại học của mình tóm gọn ở 1 chữ KHÓ. Môn quái gì cũng khó, khó lắm, học hành tối ngày không có thời gian trống nhiều để đi làm, đi chơi. Sinh viên Định phí có cái khổ là ngoài chuyện thi đủ 50% để qua môn trong trường, mà còn phải thi được 65% (điểm Credit trở lên) để được miễn trừ (exemption) cho chứng chỉ đi làm cấp bởi Hiệp hội Định phí Úc. Mấy môn bổ trợ ngoài chuyên ngành chính, học cùng cả khoa nên không phải môn khó, ví dụ như Toán cao cấp, Kinh tế vĩ mô vi mô, v.v. cũng phải học đàng hoàng. Tới mấy môn tự chọn không liên quan như IT, bài luận cuối kì đòi viết tới 7,000 – 8,000 chữ, mà viết văn ở Đại học có chém bừa được đâu, luận điểm dẫn chứng đủ các thể loại nguồn rồi kiểm tra xem có bị đạo văn, đang học giải trí tới lúc làm bài cuối môn nhức hết cả đầu.

3 kì học đầu tiên (1 năm rưỡi đầu) trôi qua tương đối êm ả, mình thi đủ điểm miễn trừ mấy môn đầu tiên của Định phí như Xác suất, Toán tài chính, với mấy môn hỗ trợ như Kinh tế, Tài chính, Kế toán, không có gì khó khăn. Êm ả với mình thế thôi, mà mình để ý cứ hết mỗi kì lại thấy rụng mất vài gương mặt quen. Hỏi ra mới biết mấy kì đầu tiên đối với những môn của Định phí hay mấy môn để xây dựng kiến thức nền rất quan trọng như Xác suất, Thống kê; nếu sinh viên thi không đủ 65%, điểm tổng kết cả kì tầm 2.5/4.0 thì hẳn là nhận được mail của ông thầy chủ nhiệm kêu chuyển ngành đi, học hành thế không theo được Định phí đâu. Thế là bạn bè cứ rụng dần rụng bớt, đi học ngày một thưa thớt.

Công cuộc học hành ở Đại học thực sự khó khăn từ kì 2 năm 2, khi người ta bắt đầu dạy tới những thứ như Phân tích phương sai (ANOVA), Phân tích hồi quy (Regression) của môn Thống kê, và Chi trả ngẫu nhiên phần 1 (Contingent payment 1) của Định phí. Phong cách dạy học từ lúc này trở đi là trên giảng đường (lecture) và lớp nhỏ (tutorial/tute) chỉ dạy lý thuyết và làm bài tập củng cố lý thuyết, còn tới lúc đi thi là ứng dụng lý thuyết vào bài toán thực tế. Đề thi nó không còn đọc lên một phát là biết áp dụng công thức nào thay số vào là xong. Nhớ học quả chi trả ngẫu nhiên kia bắt đầu hiểu được lý thuyết về xác suất còn sống, xác suất tử vong, số lượng còn sống đầu kì cuối kì, bắt đầu biết diễn giải ý nghĩa đằng sau các biểu thức xác suất sống với chả chết thì chương trình học nó đã nhảy tới A lớn a nhỏ (dòng tiền trong tương lai, chiết khấu về hiện tại có bao gồm xác suất tử vong), xác suất tử vong trên tập có chọn lọc với không chọn lọc rồi. Chưa kể kì đó còn học 1 môn kinh điển của sinh viên Định phí là môn Xác suất Tổ hợp (Combinatorial Probability). Môn này rất đáng sợ vì bài nào cũng làm được, cách mình suy nghĩ thấy logic rồi mà đọc đáp án cũng thấy đáp án đúng, xong cũng không biết mình sai ở đâu. Ông thầy theo style là tụi bay không biết như thế là đúng hay sai thì đừng cố đấm ăn xôi, viết lung tung trong bài thi sai lệch hẳn kiến thức cơ bản là thầy trừ điểm, tính điểm âm. Làm xong không ghi ra cách kiểm tra lại đáp số xem có hợp lí chưa cũng trừ điểm. Chuyện âm điểm là bình thường khi học môn này. Ngay từ trong trường đã dạy cho các cháu Định phí viên tương lai không được giấu dốt và hết sức thận trọng như thế đấy. Hết năm 2 là thi trượt thêm 1 mớ nữa, chính thức ‘chốt sổ’ được khoảng 30 gương mặt Định phí trẻ tiềm năng cung cấp cho thị trường lao động. Tới đây là mình còn vớt nốt được đủ điểm miễn trừ cho môn Xác suất (nửa sau môn FM và môn VEE Maths Stats), còn lại môn Chi trả ngẫu nhiên phần 1 kia là chỉ đủ qua thôi, không đủ điểm miễn trừ.

Sang tới năm 3 là thôi không còn biết đang học cái gì nữa rồi, cộng với thời điểm đó mình không nhìn ra được ứng dụng của những kiến thức đã học trong thực tế, nên học hành rất chống đối, xác định chỉ học đủ điểm qua môn còn ra trường thôi. Học đủ các loại rủi ro với mô hình, mô hình tài sản công nợ, mô hình chuyển tiếp, mô hình nhiều trạng thái, lý thuyết trò chơi, rồi tính tuổi theo năm đã qua (Age Last Birthday) hay năm sắp tới (Age Next Birthday) vẽ mấy cái sơ đồ rồi di chuyển qua lại đang qx thành q(x+1/2), thầy làm như đi chơi mà tới mình làm thì như chơi sổ xố đoán bừa, v.v. học đủ mọi thứ mà chả hiểu dùng làm gì. Tới năm 3 này môn nào đi thi cũng cho mang tài liệu vào, nhẹ thì mang 1 tờ A4 tới nặng thì muốn mang bao nhiêu sách vở thì mang, vẫn trượt như rạ. Tiếp nối truyền thống từ năm 2, giáo viên chỉ dạy lý thuyết, còn lúc thi là áp dụng lý thuyết vào bài toán thực tế. Ví dụ chỉ dạy tính ra xác suất ràng buộc 2 người nhưng vào thi là xác suất ràng luôn cả gia đình, rồi có cả dòng tiền nhận được nếu người này ‘tèo’ trước người kia rồi di chúc chia lại cho 2 con theo xác suất còn sống của 2 đứa con. 1 bài trong đề thi cuối kì toàn có từ câu a tới câu p câu q, làm tới câu f câu g là hồn vía bay tứ tung hết rồi nên thi cử điểm kém lắm.

Đỉnh điểm là mình trượt 1 môn về dự phòng bên Phi trong kì cuối cùng của năm 3, tài liệu học từng tuần đọc thì hiểu, bài tập trên lớp cũng đọc hiểu được, mà bài thi thì không biết làm, không ngọ nguậy được tí nào. Trượt đúng kì cuối nên khỏi tốt nghiệp đúng hạn, nên thành ra 3 năm rưỡi mới học xong. Trong cái rủi có cái may, năm thứ 4 đó nửa đầu năm về đi làm ở Sài Gòn, lại được vào đúng “trường Đại học bảo hiểm” ở Việt Nam thay tạm cho 1 chị nghỉ sinh. Nửa năm ở Pru đó giúp ích rất nhiều cho mình trong việc nhìn thấy hoạt động thực tế của 1 Công ty bảo hiểm, nhìn ra phần nào những thứ xác suất và chiết khấu dòng tiền học trong trường là thứ cơ bản phải hiểu để sử dụng trong công việc sau này. Bên cạnh đó còn là bước chân đầu tiên vào ngành bảo hiểm, là những mối quan hệ mà các anh chị đã rất có tâm dạy cho những kiến thức, những thói quen ban đầu đã giúp định hình cách tiếp cận công việc của mình sau này. Nếu không có 6 tháng ở Pru năm ấy, mình chịu không biết học xong có tự xin vào đúng khối Định phí của công ty nhân thọ nào được sau khi tốt nghiệp không với cái kết quả học hành thế kia. Sau 6 tháng hợp đồng ở Pru quay lại trường học nốt môn cuối, lần này chọn học phần 2 của cái môn Chi trả ngẫu nhiên kia (Contingent Payment 2) vì thấy cần thiết nếu làm mảng nhân thọ. Đúng là nhìn được thực tế rồi nên quay lại học hành hiểu hơn hẳn, lại có thời gian học tập trung 1 môn thôi nên thi đủ điểm được miễn trừ cơ, mỗi tội phần 1 không đủ điểm nên trung bình môn này vẫn chưa được miễn, tiếc lắm.

Lắm lúc mình cũng nghĩ nếu ngày đó không chọn học Định phí mà đi học Sư phạm Toán thì giờ khéo mình đang là cô giáo làng ở một vùng quê hay đô thị nào của nước Úc rồi nhỉ. Cũng không tưởng tượng ra. 3 năm rưỡi học Đại học ngành Định phí dù không thành công về mặt học hành, nhưng cũng nên cơm nên cháo về mặt thành người, thành nghề. Việc học hành khó khăn ấy rèn luyện nên sự cẩn thận, khiêm tốn, bớt ảo tưởng về khả năng của bản thân, kiên nhẫn tìm hiểu vấn đề, bên cạnh những kiến thức chuyên ngành. Đó là những đức tính và kĩ năng cần có để làm việc và làm được việc trong ngành bảo hiểm. Và mình vẫn cảm ơn Đại học Macquarie, chuyên ngành Định phí về tất cả những điều ấy.

All reactio

Âm nhạc và chính trị

Thu Phương là 1 “ca khó” của làng nhạc, bởi khó có thể xếp cô vào diện ca sĩ nào. Bảo cô là ca sĩ hạng Diva thì không phải, vì chẳng Diva nào đi hát “Kiếp đỏ đen” với “Cầu vồng khuyết” cả. Bảo cô là ca sĩ giải trí cũng không đúng, vì “Dòng sông lơ đãng”, “Đêm nằm mơ phố”, và mới nhất có “Giữ lại hạnh phúc”, cái thứ nhạc văn hoa ẩn dụ thế thì thách đố người ta chứ giải trí nỗi gì.

Còn nói cô là ca sĩ đi lên từ scandal thì cũng oan. Vì cái thời cô làm mưa làm gió thì chưa có những thứ công nghệ như bây giờ, ca sĩ nổi tiếng đều là những người có thực lực đàng hoàng. Còn nói cô là ca sĩ “sạch” thì càng sai. Vì nguyên cái scandal to nhất của cô thì các em các cháu bây giờ có đóng film sex hay nude vài trăm lần cũng chưa đủ sức tạo scandal kinh thiên động địa vậy.

Nhớ mang máng năm 6 tuổi, trong lúc đọc báo có tin Thu Phương, Bằng Kiều, Huy MC bị cấm biểu diễn, phát hành băng đĩa trong nước vì có phát ngôn nhạy cảm, bố than thở với mẹ: “Nhà nước mình cứ nghĩ nó là con công con phượng nên chiều quá.” Tôi tin là những khán giả yêu nhạc như bố mẹ tôi chẳng ghét bỏ gì ca sĩ cả, họ cũng chẳng quan tâm gì đến những chuyện động trời ấy (nhà cận nghèo lo chạy gạo ngày 2 bữa chẳng xong), chỉ đơn giản họ tiếc sẽ không còn được nghe những giọng ca đã gắn với tuổi trẻ của mình thôi.

Theo dòng chảy của đời sống, có cầu ắt có cung, hay đến 1 thời điểm nhất định thì “lá phải rụng về cội”, mật độ ca sĩ hải ngoại về nước tăng cao, và ca sĩ trong nước cũng đi hát ở nước ngoài như đi chợ. Cũng đã có những va chạm, tai nạn từ 2 phía những ngày đầu chập chững làm quen, đến mức Như Quỳnh phải “chạy trốn” truyền thông để về Mỹ trước dự định khi cô bị báo chí trong nước chê bai nhan sắc một cách phũ phàng. Hay Đàm Vĩnh Hưng, Lệ Quyên, cũng đã không khỏi bàng hoàng trước những biểu ngữ có ảnh mình với dòng chữ “đả đảo văn công cộng sản” tại hải ngoại. Nhưng chắn chắn, cả 2 phía đã đều mở cửa, mở lòng để đón nhận những tinh hoa từ phía bên kia mang lại.

Trở lại với trường hợp của Thu Phương. Năm 2015, cô chính thức đánh dấu sự trở lại của mình trong làng nhạc Việt với vai trò Huấn luyện viên của chương trình Giọng hát Việt. Được cũng nhiều, mất cũng không ít, đến mức người ta nói số cô ca sĩ này “ra đi nhiều tai tiếng, trở về nhiều tiếng tai”. Nhưng việc cô ấy được cấp phép để xuất hiện trên Đài Quốc gia VTV3 mỗi buổi tối Chủ nhật là cả 1 sự nỗ lực lớn của êkíp Cát Tiên Sa, và hơn hết là 1 bước tiến trong cơ chế quản lí văn hóa của nước nhà. Bởi những ca sĩ có “phốt” to như thế, cấp phép cho cô hát trở lại đã là tiến bộ trong tư duy quản lí rồi, còn cấp phép cho cô xuất hiện trên truyền hình to đoành như VTV thì là điều, ừm, cũng không ai nghĩ tới đâu.  

Lại còn bất ngờ hơn nữa, khi năm vừa rồi, trên chuyến bay Vietnam Airline từ Sydney về Sài Gòn, tôi đã có chút giật mình khi thấy đĩa nhạc của cô trong chương trình giải trí của hãng hàng không. Ừ thì Giọng hát Việt là chương trình xàm xí, Cát Tiên Sa muốn mời ai là việc của mấy ông bà làm giải trí. Nhưng hãng hàng không là bộ mặt của quốc gia, chuyện đâu đùa được. Vậy mà họ chọn đĩa “Phía nào đến chân trời” để cho vào chương trình của hãng, chọn nguyên cả đĩa nhạc, và không cắt xén bài nào. Chứng tỏ là thoáng lắm rồi. Còn những vị khách như tôi, cũng đã có 1 chuyến bay có cảm giác thú vị, êm ru hơn trên đường về nhà :)))

Và hôm nay, lại được thêm 1 lần bất ngờ nữa khi thấy Thu Phương xuất hiện trong chương trình Giai điệu tự hào tháng tới – 1 chương trình mang đậm tính truyền thống cách mạng ca ngợi Tổ quốc. Thiệt tình, nếu Giai điệu tự hào đã mời Thu Phương về hát, đã làm hẳn 1 số về nhạc sĩ Phạm Duy, thì tôi có dám mơ về 1 ngày bà Khánh Ly hát trên truyền hình, hay ông Ngạn về Việt Nam dẫn VTV không nhỉ?

Có gì đâu mà không dám mơ, vì nghệ thuật là phi chính trị, âm nhạc là không biên giới mà.

“Có từ bao giờ hàng me xanh ngát

Mà nay đứng đó cho em làm thơ

Con đường ta qua đến nay bao tuổi

Em qua trăm buổi, em lại nghìn lần

Mà sao bối rối khi cầm tay anh”

-Thành phố, tình yêu và nỗi nhớ-

https://www.youtube.com/watch?v=d5Ww-lzuuHg

"Màu" của giấc mơ

Giấc mơ về 1 vùng đất mới, cơ bản là toàn màu buồn...

Hôm thứ 6 nọ mình phải đi dự 1 buổi Orientation (buổi định hướng cho học sinh mới) ở 1 trường ngôn ngữ, vì mình bị khùng, đi học thêm cái bằng Trung cấp Thông dịch viên Việt ngữ (phải áp dụng văn phong của miền Nam ngay).

Câu chuyện sẽ không có gì nếu các ông bà nhân viên chỉ giới thiệu chung chung về khóa học và nhà trường. Kết thúc phần giới thiệu của mình, ông Trưởng ban ‘chót lưỡi đầu môi’ (xin tạ lỗi các cụ phát minh ra ngành ‘Tiếp thị’ ạ!) có nói 1 câu tự dưng choán lấy mạch suy nghĩ của mình cả ngày hôm đó:

“Các bạn học, nói thẳng ra chỉ để lấy 5 điểm định cư, rồi có cái thẻ thường trú nhân, rồi ổn định gia đình. Xong rồi sao nữa? Hãy cố gắng học đừng chỉ vì cái 5 điểm, hãy học để có thêm 1 khả năng nữa cho mình, 1 cơ hội nghề nghiệp mới và đừng quên sử dụng nó sau này. Vì ngành này (phiên dịch) vẫn đang phát triển, nhất là khi Úc và Việt blah blah blah….”

Tự dưng mình bị giật mình, ờ, cứ coi như là mình may mắn, đạt được ước mơ, có thẻ xanh thẻ đỏ xong thì sao nhờ. Đi làm thì sẽ làm gì, ừ thì có bằng Đại học, chuyên ngành ngành đàng hoàng hẳn hoi, nhưng có phải thực sự là công việc mình muốn theo đuổi đến lúc ‘6 tấm đóng lại’. Rồi còn gia đình riêng, con cái sinh đẻ ở nước ngoài dạy dỗ đâu phải chuyện đơn giản. Có 1 câu bình luận trên diễn đàn du học sinh ở bên này mà mình khá thích, dù nó thẳng thắn đến cực đoan: "Đời mình coi như vứt đi rồi, cố kiếm cái quốc tịch để cho thế hệ sau được nhờ thôi." Nhưng thực sự, thế hệ sau được lớn lên ở nước ngoài đã là 1 điều tốt cho những đứa trẻ ấy. Bố mẹ trong nước dạy con đã oằn xà lằn thì bố mẹ Việt ở nước ngoài còn thêm cả vấn đề văn hóa, môi trường và những kì vọng không tên. Mà gia đình ở nước ngoài, gặp 10 cặp thì 9 cặp bỏ nhau, cả Tây cả Ta. Đã được nghe, được chứng kiến, nặng thì mẹ tố bố buôn lậu bố đi tù, cháu nội được 2 tuổi rưỡi ông nội mới đến thăm 2 lần, mẹ đến thăm con trai thì con trai đi bêu xấu mẹ cho hàng xóm; nhẹ thì “chiến tranh lạnh” với bố mẹ, sinh nhật mẹ con không thèm về, v.v.v. Có thằng bé con ngày xưa mình ở cùng, em người Úc gốc Quảng Đông, em học trường chuyên của bang, như ngày xưa mình học Ams vậy, thi chất lượng khối xếp thứ 110/120. Mẹ đi họp được giáo viên Toán (chứ không phải giáo viên Thể dục) mời vào nói chuyện nghiêm túc. Khổ thân thằng bé, về bị bố mẹ nói cả bữa ăn, rồi nói cả buổi tối, nó đi ngủ cứ thút thít trong phòng. Nó thông minh, chỉ bị mỗi cái lười của con trai, cũng học thêm học nếm rồi bơi lội cả tuần. Sao thấy giống mình ngày xưa thế, cũng bị cái mác trường chuyên mà phải chăm hơn các bạn đồng trang, học cái gì cũng phải học khó hơn. Chỉ có cái là ông Chiến bà Phương chả bao giờ ca cẩm về chuyện con xếp nửa trên hay nửa dưới của lớp cả, nên mình không bị áp lực, cứ tận hưởng và phấn đấu hết mình trong 4 năm ở trường chuyên.

Có ông anh làm cho 2 sếp, hầu như cứ 2 3 tuần anh lại cập nhật tình hình số lượng đơn mời thẻ xanh của Bộ Di trú cho những ngành nghề tiêu biểu (Kế toán, Y tá, Kĩ sư các loại và Công nghệ thông tin-IT) trên cái “chợ” cộng đồng du học sinh NSW. Comment (bình luận) mà mình thấy đúng nhất của 1 chị: “Cứ lần nào thấy đăng tin là thấy depress (buồn ghê gớm)”. Câu chuyện làm người di dân chẳng bao giờ dễ, kẻ khóc là chính, có mấy ai đóng vai "người cười". Mà đã cười rồi thì còn cả 1 chặng đường dài trên mảnh đất mới, liệu vẫn còn được cười? Chồng đi làm từ 7h sáng tới 11h đêm, vợ ở nhà chăm con, lủi thủi quanh 4 bức tường, rồi cãi nhau, rồi chửi nhau, nhục mạ nhau, lôi bố mẹ họ hàng 2 bên ra xỉa, lôi cái quốc tịch ra móc, rồi có cái TV là tài sản đáng giá nhất của 2 vợ chồng trong căn nhà đi thuê cũng định lôi dao phay ra phang …. Chỉ là những thứ điển hình về dân nhập cư được nghe trên đất nước được đánh giá là “yên bình” nhất trong các nước Tư bản.

Bố chưa bao giờ dặn mình nên lựa chọn như thế nào. Đúng ra là 2 bố con chưa bao giờ nói chuyện riêng với nhau về việc đi nước ngoài của mình, cho đến lúc ông đi xa mãi. Ngoài 1 lần duy nhất ông nói đầy yên tâm rằng: "Bố chẳng có gì phải lo về con cả." Nhưng có 1 câu nói vu vơ của bố mà mình nhớ: "Ở đây khổ quá thì làm sao phải túm 5 tụm 3 với nhau. Cũng như ở bên kia khó khăn quá thì sao cứ phải ở. Tóm lại phải biết linh động." Thôi thì những quyết định quan trọng trong cuộc đời mỗi con người phải được cấu thành từ sự chín muồi của thời gian và không gian, của khách quan và chủ thể, dù điều đó đôi khi cũng chỉ là hên xui. Còn khi thấy mình còn non giữa biển cả mênh mông thì cứ dặn mình, hãy cứ cố gắng tạo ra thật nhiều cơ hội cho bản thân để ít ra, ở 1 xác suất nào đấy có thể xác định được, mình vẫn hơn người ngồi bên cạnh ngoài công viên ở điểm, tôi được quyền lựa chọn.

"Đố em nỗi buồn có bao nhiêu màu

Màu của..., màu của..., màu của..., hay màu của...?

Vì sao em buồn

Vì thấy bé nhỏ, trong cuộc đời thật lớn lao"

.....

"Tháng 6 trời mưa" - vài suy nghĩ cá nhân về ca sĩ hải ngoại thế hệ "mới"

Tôi gọi họ là ca sĩ hải ngoại thế hệ "mới", bởi họ mới đi nước ngoài sau này, khoảng đầu thập kỉ 2000s, khi đã trưởng thành và có tên tuổi từ nhạc nhẹ trong nước; và cũng để phân biệt với các danh ca hải ngoại như Khánh Ly, Lệ Thu, Thanh Hà, Trường Vũ, Thái Châu, v.v. 

Trong các ca sĩ đi hải ngoại sau này, không thiên vị, nhưng với tôi, chỉ có Thu Phương và Trần Thu Hà là có sự thú vị. Mợ Hà không thể mang phong cách "Dệt tầm gai" đi nước ngoài được thì mợ chiều khán giả hải ngoại bằng "Quê nhà", "Chị tôi" - những sáng tác "dễ nghe" của nhạc sĩ Trần Tiến, và thêm một vài bài hát xưa như "Nỗi lòng người đi", "Người em sầu mộng". Còn bao tâm trí, sáng tạo, mợ để dành cho khán giả trong nước và chiều họ bằng thứ âm nhạc cập nhật, hiện đại như album "Bản nguyên" chất lừ. Có lẽ thế nên ở thị trường hải ngoại, cái tên Trần Thu Hà không nóng, không phải là vedette của các sân khấu hải ngoại dù mợ là Diva được làng nhạc công nhận đàng hoàng. Thỉnh thoảng thấy mợ xuất hiện trên Thúy Nga Paris By Night, sô chậu cũng ở mức vừa phải (5 năm tôi ở Úc mà chưa thấy cái poster nào có tên Trần Thu Hà hết). Nhưng mợ vẫn có những sự chuyển mình đáng nể, chứ không lười thay đổi (trong âm nhạc) như phần lớn các ca sĩ đã định cư tại hải ngoại. Còn mợ Phương vẫn cứ nổ "Bang bang" rất to và rất khỏe, vẫn bùng bùng với liên khúc "Quê hương tuổi thơ tôi" mỗi buổi trình diễn. Đổi vị thì mợ hát nhạc xưa hay phá hẳn suy nghĩ của khán giả về lối hát nhạc xưa (như bài "Tình hờ", "Tình bơ vơ"), hát nhạc trung lập ("Hà Nội 12 mùa hoa", "Thư pháp"), hay hát nhạc tình thời nay ("Trăng dưới chân mình"). Đổi vị nữa thì mợ "đánh tá lả", làm giám khảo các cuộc thi âm nhạc. Và mợ đã làm rồi, 3 năm ngồi ghế giám khảo VStar của Thúy Nga và năm ngoái về làm Huấn luyện viên Giọng hát Việt trong nước.

Bởi vậy với khán giả thì 2 cái tên trên hot hơn so với thế hệ ca sĩ cùng thời, và hot nhất so với những ca sĩ đi hải ngoại, vì ít nhiều ở họ luôn có những sự mới mẻ để trình làng công chúng, dù gạch đá họ nhận lại cũng đủ sức xây cái biệt thự to đùng.

Còn lại thì, những cái tên như Bằng Kiều, dù vẫn hot nhưng âm nhạc của cậu không mới, ngoài chất giọng hát cái gì cũng hay ra. Có thể người ta thấy cậu thổi hồn vào nhạc xưa một chút gì đó văn minh, nhưng với khán giả thì họ cứ nghe mãi "Thao thức vì em", "Phút cuối", "Nơi tình yêu bắt đầu", cũng đã gần chạm ngưỡng nhàm. "Hoa hậu" của Sao Mai Điểm Hẹn 2004 Nguyễn Hồng Nhung sau scandal thì giờ chỉ hát trong cộng đồng Việt kiều các nước và vẫn chưa có sản phẩm nào thực sự "ra tấm ra món". Chàng opera Đình Bảo của AC&M chuyển sang hát nhạc xưa với nhạc thánh ca, còn thứ âm nhạc tươi mới hồn nhiên như "8 con ngỗng con" đã trở thành kỉ niệm.

Và hôm nay, khi thấy Thúy Nga post video có tên "Tháng 6 trời mưa", tôi đã không giấu được tò mò phải nghe ngay. Phần vì tựa bài hát phù hợp với không gian bão bùng của Sydney bây giờ, phần vì lâu lắm rồi không được nghe cô Ngọc Anh 3A hát. Cổ vẫn vậy, gương mặt, dáng dấp vẫn là Ngọc Anh trong trí nhớ, vẫn cái cách ăn mặt hơi ngồ ngộ với cái giọng khào khào trầm khàn đặc biệt. Nhưng thứ cảm xúc tôi muốn tìm của "Em ơi Hà Nội phố", của "Điều giản dị", hay cả của "Mong ước kỉ niệm xưa" đã khiến con bé 4 5 tuổi ngày đó dán mắt đắm đuối xem TV, có lẽ, giờ cũng khó lòng thấy lại được.

Môi trường sống của những người ca sĩ ấy đã thay đổi, đối tượng khán giả họ phục vụ nhỏ lại và có thói quen nghe nhạc rõ ràng nên buộc họ phải thay đổi. Vì suy cho cùng, ca hát cũng là một nghề, ca sĩ cũng phải lắng nghe nhu cầu thưởng thức của khán giả, và làm đầy nồi cơm nhà mình trước khi có thể toàn tâm toàn ý cho những thử nghiệm phá cách. Cũng chẳng có gì phải thắc mắc cả, vì họ lựa chọn thay đổi để có một cuộc sống (phần nhiều về mặt xã hội) tốt hơn. 

Chỉ là, trên cương vị khán giả, có một chút tiêng tiếc nào đó cho những giọng ca đẹp ấy.....

Chuyện đi Tây

Tôi được tiếp xúc với khái niệm “đi Tây” lần đầu tiên chắc từ câu chuyện của bố “hụt” đi Tây. Bà vẫn luôn kể: “Bố mày cũng suýt đi Đức. Đến lúc bà hỏi lại là đi học hay đi làm gì thì người ta bảo là đi lao động. Thế thì thôi, ở nhà. Nghèo cũng được, 2 mẹ con nuôi nhau.” Lúc đấy bé nhưng cũng hiểu lờ mờ rằng, nếu bố đi Tây … có nghĩa bố không lấy mẹ … tức có nghĩa là không “tòi” ra được 2 chị em tôi!!
…..
Các anh chị em lứa tôi và trên tôi ai cũng thuộc lòng câu chuyện nổi tiếng về 1 bác trai trong nhà: rằng bác đi đánh bạc, bị bà bắt quả tang, bà đánh phang guốc túi bụi mà vẫn ngồi im, mặc dù lúc đấy bác đã là thanh niên trưởng thành. Câu chuyện này luôn làm tôi xúc động, không phải xúc động vì bác để bà đánh, mà vì lí do đằng sau của nó. Trong một lần nói chuyện với em dâu (tức mẹ tôi), bác nói: “Anh đi đánh bạc, mà toàn thắng mới giỏi, thực ra để anh kiếm 1 khoản tiền vượt biên, vì anh chán cái cảnh nghèo lắm rồi. Nhưng rồi anh nghĩ lại, anh đi thế thì ai lo cho các em ở nhà. Thế nên anh mới để mẹ đánh. Chứ sức anh lúc đấy vật một cái thì mẹ ngã ngay.”
…..
Tôi luôn dành một tình cảm trân trọng và sự ngưỡng mộ tột cùng với những người Việt trưởng thành và đã, hay đang tiến đến 1 cuộc sống ổn định tại nước ngoài. Được đi, được đọc, được nghe, và kể cả được tiếp xúc với những nhân chứng sống cho sự vươn lên của người Việt tại hải ngoại, tôi chỉ có thể cảm ơn rằng: may mắn thay, gia đình mình không ai định cư ở nước ngoài. Vì...
......
“Chẳng phải đi Tây đã là sướng”

Cô hàng xóm đầu ngõ buôn bán ở Nga bị người ta cướp và đánh ở trong rừng trong lúc mang thai em bé thứ hai. Và kết quả, em nó bị đao (down), đẻ rồi biết bỏ làm sao!!
Cô Thanh, bạn mẹ, cũng đi Nga từ ngày học xong phổ thông, và vẫn bán tào phớ ở Nga suốt ngần đấy năm trời. Anh lớn đến tuổi đi học phải cho về Việt Nam ở với ông bà cho đi học đỡ hư, giờ lớn lại sang Nga đi làm. Em bé đi học ở Nga, tự học tiếng Nga, tự học tiếng Việt, vì mẹ còn bận bán tào phớ và anh còn phải đi lái taxi, lấy đâu ra thời gian dạy em học. Thế mà em vẫn chăm ngoan, học giỏi, còn được giải đọc thơ tiếng Nga của trường!!
…..
Đó chỉ là 2 trong số những câu chuyện rất thật về cuộc sống của người Việt tại nước ngoài. Cảm ơn âm nhạc luôn mang đến cho tôi những khía cạnh rất khác của đời sống!! Cảm ơn Hà Anh Tuấn đã hát 1 bài hát rất hay!!

https://soundcloud.com/hatsaigon/nuoc-ngoai-teaser