Trượt tốt nghiệp khi đi du học - Bình tĩnh, rồi sẽ ổn!

Năm 2016 đúng ra là năm cuối ĐH của mình (mình học Cử nhân 3 năm). Nhưng đó lại là năm mình fail nhất trong việc học, vì thi cái gì cũng trượt đầu nước, và vì trượt nên dẫn tới hệ lụy sau đó ngoài tầm kiểm soát của mình.

Ngày có điểm kì cuối thực sự sợ, khóc như mưa. Lúc đó là cả ngàn câu hỏi hiện lên trong đầu. Giờ thi trượt môn này mà kì hè không có, kì 1 năm sau cũng không có cho mà học lại. Học cái ngành thì cả bang có 2 trường dạy, tìm cả trường hàng xóm xem có môn nào tương tự ngay kì 1 sang năm không để đăng kí học luôn thì trường kêu bên đó dạy dễ lắm, mang về đây không công nhận nhé. Tìm cả dưới Melbourne cũng không có. Rồi tất cả những môn có thể học thay cho môn trượt này rơi vào kì 2, thì kì 1 làm gì. Học cái gì nữa, đủ tín chỉ rồi, chỉ tốn tiền. Mà về VN thì làm cái gì nửa năm, ăn ở không ở nhà ai nuôi trời.

Nghĩ tiếp hệ quả, mà cái này nghĩ đến thôi là sợ run luôn. Mẹ chỉ chuẩn bị cho đi học có 3 năm, tự dưng giờ thi trượt phải học thêm nửa năm nữa tiền đâu ra đóng học. Vẫn biết rằng bà Lùn không phải tuýp người nước đến chân mới lo, chuyện nào cũng quên chứ chuyện học phí của con là bà rất nhớ và căn ngày rất chuẩn để chuẩn bị, nhưng cũng không phải dư dả gì. Giờ như vậy biết nói với mẹ sao? Đấy còn chưa kể đến chuyện gia hạn visa, sinh hoạt ăn ở cho nửa năm chỉ để học có 1 môn còn nợ.

Trên tất cả những vấn đề ấy là sự mất hết tin tưởng vào khả năng bản thân mình. Tại sao người ta tốt nghiệp được Đại học mà mình đã làm cái gì để mà không tốt nghiệp đúng hạn được? Và vì như thế mình kéo theo cả gia đình phải cố gắng thêm 1 năm nữa vì mình có đáng không? Đã không tốt nghiệp được đúng hạn thì chớ, lại còn trượt thêm cả cái học Thông dịch viên. Thiếu đúng 1% nó mới đau xót, thà nó điểm kém hẳn đi. Coi như cả 1 năm có 2 việc chính phải làm, thì tạch cả 2!!

Lúc đó thật sự chán!!! Nhưng dù vấn đề lớn nhỏ của bản thân như thế nào cũng phải chia sẻ. Nói với ai cũng được, phải nói ra. Và rất quan trọng, phải nói với người mà mình sợ phải thông báo những vấn đề này nhất. Mình thì không sợ bà Lùn mắng, nhưng mình thương thật sự. Bà Lùn lúc đó tiếp nhận tin này như một tin bình thường hàng ngày, dù mình biết thừa trong lòng cũng rối như tơ vò những vấn đề y hệt mình đang nghĩ. Mẹ con nhà này đủ thân để đồng điệu cả suy nghĩ của nhau. Lúc đó mẹ chỉ nói mỗi câu: "Thôi không sao. Coi như 6 tháng con về với mẹ." Cuối cùng là 6 tháng tít mít trong Nam, có thèm về với bu đâu. Rồi đến lúc quay lại học thì như huyền thoại cho cả lứa VN ở trường, thi trượt không tốt nghiệp đúng hạn không sao, có cái Hương nó vẫn cười phớ lớ kia kìa =)) Bởi từ sau chuyện này mình mới thấy, có đúng có sai gì cũng phải nói với bố mẹ. Người lớn vẫn luôn bình tĩnh và tâm lí ổn định hơn chúng ta nhiều. Mình lớn rồi, sớm muộn cũng sẽ tự tìm ra giải pháp cho mình, nhưng vai trò của bố mẹ rất quan trọng, ít nhất trong những lúc rối như canh hẹ, bố mẹ đảm bảo được sự bình tĩnh cần thiết cho những đứa trẻ của mình.

Bởi thế về mặt bố mẹ, đừng bao giờ cho con đi du học nếu như đứa trẻ chưa ý thức được về bản thân, về xung quanh và tâm lí sẵn sàng. Còn các bạn đi du học, có vấn đề gì cũng phải nói ra, không được giữ cho riêng mình, vì để lâu dài rất nguy hiểm vì mình chỉ sống một mình. Nói mới giải tỏa được tâm lí bản thân, để rồi mới suy nghĩ tích cực lên được.

Không việc gì phải tự tử, chết chỉ có thiệt mình!!

"“In five of these 10 deaths, the deceased feared parents discovering the failure. In three of the deaths, the failure appeared to have implications for the student’s visa eligibility,” the prevention unit found." - 5 trong 10 bạn tự tử vì lí do thi trượt, sợ bố mẹ phát hiện ra. 3 trong số 10 cái chết này có lí do visa bị ảnh hưởng. Hey ya, một nửa số lượng tự tử vì thi trượt!! Báo động đỏ luôn!!

(Tp.HCM 15/01/2019)

https://www.smh.com.au/national/victoria/struggling-to-understand-his-classes-zhikai-liu-took-his-own-life-20190114-p50raf.html?fbclid=IwAR09KF7x13iyxFP-4TtRtXlLM4QM_DfqxZDD4ksmNPdtdVC9zRIFmcx0nbU

Actuarial Studies - Lối rẽ định cư cho khối ngành Kinh tế tại Úc

Với số điểm định cư ngành Kế toán (Accounting) đang ngày một tăng cao, bạn trăn trở không biết còn ngành nào về Kinh tế kinh doanh định cư “dễ thở” hơn để mình theo học.

Hãy thử tìm hiểu về ACTUARIAL – ngành học kết hợp giữa Kinh tế và Toán, rất có thể là 1 lựa chọn bạn đang tìm kiếm đấy!

** Actuarial là gì?

Actuarial Studies/Actuarial Science, hay Định phí (bảo hiểm), là ngành học sử dụng các phương pháp Toán và thống kê để đánh giá rủi ro trong lĩnh vực bảo hiểm, tài chính, hay các lĩnh vực khác (Wikipedia).

Actuary – những chuyên gia Định phí thường làm việc trong các công ty bảo hiểm nhân thọ (bảo hiểm con người, sức khỏe, tai nạn, v.v.) và phi nhân thọ (bảo hiểm xe, nhà cửa, cháy nổ, v.v.), ngân hàng, quỹ đầu tư, hay cả những lĩnh vực tưởng chừng không liên quan như Y tế, Quân đội.

Một ví dụ về công việc của Actuary, dựa vào số liệu về độ tuổi lái xe, thông tin tai nạn, lịch sử lái xe của từng nhóm tuổi, từng giới tính, họ chính là người tính ra mức phí bảo hiểm bạn phải đóng khi mua bảo hiểm cho ô tô của mình.

** Triển vọng về nghề Actuary?

Tại Mỹ, Actuary đứng trong top 10 ngành tốt nhất dựa trên 4 yếu tố: môi trường làm việc, lương thưởng, triển vọng nghề và áp lực.

Tại Úc, theo PayScale, mức lương trung bình của Actuary dao động ở $99,000/năm. 1 sinh viên ngành Actuarial Studies mới tốt nghiệp có mức lương khởi điểm khoảng $55,000/năm.

Tại Việt Nam, Actuarial là 1 ngành còn mới mẻ, chưa có trường Đại học đào tạo nên số lượng Actuary còn ít, nhất là khối ngành bảo hiểm phi nhân thọ. Các bạn du học ngành Actuarial khi về nước đều rất dễ dàng kiếm việc.

** Chương trình học Actuary?

Để được công nhận là Actuary (qualified), bạn cần vượt qua các kì thi của 1 hiệp hội Định phí được công nhận, như hội Định phí Úc (Actuaries Institute).

Chỉ có 7 trường Đại học ở Úc đào tạo ngành này. Sau khi học xong bằng Cử nhân/Thạc sĩ và vượt qua yêu cầu về điểm số với những môn học Định phí, bạn sẽ được exemption (miễn giảm) từ hiệp hội.

Có 3 phần thi để trở thành 1 qualified Actuary của hiệp hội Úc:

- Phần 1 tương đương với bằng Cử nhân Định phí 3 năm (Bachelor of Actuarial Studies), bao gồm 8 môn Core Techniques. Chương trình học Cử nhân trong trường Đại học đặt nặng vào Toán và Xác suất thống kê trong 1 năm rưỡi đầu tiên, sau đó bạn sẽ áp dụng những kiến thức này để áp dụng vào những môn chuyên ngành: bảo hiểm, đầu tư, tài chính sau đó. Với những môn quan trọng là nền tảng cho ngành học sẽ có những yêu cầu về điểm để đảm bảo bạn có thể học tiếp, nếu bạn không đủ điểm sẽ phải học lại môn đó hoặc chuyển ngành.

Ví dụ tại Đại học Macquarie, môn Thống kê kì 1 năm 1 các bạn học Actuarial cần đạt Credit (65+) để có thể đăng kí học tiếp môn Xác suất cho năm 2.

- Phần 2 của kì thi Actuarial bạn có thể học trong trường Đại học thông qua việc học 2 bằng Cử nhân – double degrees (Cử nhân Định phí và Tài chính, Định phí và Khoa học, v.v.) hoặc học Thạc sĩ.

- Phần 3 dự thi kì thi bên ngoài với hiệp hội Định phí.

** Cơ hội định cư

Actuary nằm trong danh sách ưu tiên định cư. Do đặc thù ngành học khó nên số lượng tốt nghiệp ngành này ít hơn so với các ngành Kinh tế khác (khoảng 50-70 bạn tốt nghiệp cả Cử nhân và Thạc sĩ, x 7 trường trên toàn quốc), trong đó chỉ tiêu định cư của Bộ Di trú cho ngành này hàng năm rơi vào khoảng 1,000, nên bạn sẽ có ít cạnh tranh hơn, nhân cao cơ hội định cư.

Ảnh: Internet

Câu chuyện âm nhạc: Số 7 - VTV Bài hát tôi yêu

Hôm qua hỏi 1 em gái có nghe AC&M không chị cho đĩa, em nói không biết nhóm này. Hỏi tiếp có biết bài “Chuyện chàng cô đơn” không, em nói không biết nữa. Cảm thấy mình già quá, dù mình hơn em nó có 1 tuổi =))))))))

Trước năm 2010 cuộc sống không có Internet, giải trí chỉ có chiếc TV làm bạn, xem đúng 5 kênh từ kênh 1 tới kênh 5 là hết cả tuổi thơ =)). Kênh 1 (VTV1) 8h tối xem trực tiếp ca nhạc Bài ca dâng Đảng mỗi dịp lễ Tết và xem phim bộ nước ngoài, “Trái tim mùa thu” hay “Giày thủy tinh” đấy. Kênh 4 (đài Hà Nội) xem các chương trình về Hà Nội. Kênh 5 (đài Hà Tây) xem các bộ phim truyện Việt Nam chiếu lại và Tây du kí. Kênh 3 (VTV3) thì mặc định cầm vào cái điều khiển là ấn số 3 rồi, kênh 3 không có gì xem thì mới chuyển kênh khác. Còn khi cả 4 kênh này không xem được nữa thì ta chuyển kênh 2 (VTV2) xem tạm bạn của nhà nông hay học tiếng Anh trên truyền hình =))) Sau này có chảo hay đầu kĩ thuật số phải lên phòng bố mẹ bật đầu máy mới xem được thì danh sách thêm được HTV7 (hay 9 ấy nhờ) có “Vui cùng Hugo” hay “Thay lời muốn nói”. Ấn tượng trong mình về 1 giọng nữ miền Nam chính là giọng MC Quỳnh Hương, sau này gặp các mẹ Xì Gòn tông giọng toàn hơn mình 1 quãng 8 không à. Sau nữa thì có thêm VCTV2 cũng để xem lại các phim Việt xưa (toàn phim hay không à), VTC xem “Sao online” với anh Phan Anh đẹp giai, VTV4 đồng bào xa Tổ quốc khi mà ta quên không xem cái gì ở kênh 3 thì mấy hôm sau xem lại ở VTV4, và tới năm 09 hay 10 gì đó mới có VTV6 dành cho giới trẻ. Mình xem TV rất nhiều mà vẫn học được nhỉ =)))

Quay lại với VTV3, phương tiện giải trí duy nhất của mình, dán mắt xem đắm đuối các chương trình ca nhạc lớn nhỏ. Mình thuộc và có kiến thức về nhạc Việt cũng hoàn toàn nhờ vào V3. Mở màn những năm đầu 2000 (2002-2004) có VTV Bài hát tôi yêu, mỗi mùa có khoảng 10 video ca nhạc tham dự. Từ các chị đại như Thanh Lam, Hồng Nhung tới các ca sĩ đại chúng hơn như Phương Thanh, Lam Trường, Đan Trường và những gương mặt mới giai đoạn đấy như Quang Dũng, Lệ Quyên, Mỹ Tâm, Tuấn Hưng cũng có sản phẩm trên VTV Bài hát tôi yêu. Hồi đó video quay đơn giản gì đâu nhưng thu hút truyền cảm lắm, giờ xem lại vẫn thấy hay. Chị Tâm có cái cầu thang xoắn xoắn ngoài bờ biển này (bài “Nhé anh”), Minh Quân với “Nếu phải xa nhau” ông cứ đứng ở ga tàu xoay qua xoay lại cũng thành một em-mờ-vê ca nhạc, Quang Dũng dắt cái xe đạp đi vòng quanh đồi thông với bạn gái trong “Còn ta với nồng nàn” như ngôn tình, bà Bống “Một ngày mới” chạy bộ tập mấy động tác khởi động chả mất tí sức nào mà thấy sáng bừng sức sống. Mình ấn tượng nhất với 2 video, 1 là bài “Sói con ngơ ngác của tôi” của Kasim Hoàng Vũ, cả video có mỗi cái bể nước xanh lè xong tương phản ánh sáng trắng đen để thể hiện nội dung bài hát về các em mồ côi. Và bài “Đêm nằm mơ phố” do Nghi Văn hát, có mỗi cô gái bên đèn dầu leo lét hát “Tay em lạnh mùa đông ngoài phố” cộng với những khung hình tranh phố cổ mà thấy có 1 Hà Nội mùa đông lạnh lẽo đơn côi đến vậy. Tham gia VTV Bài hát tôi yêu còn có 1 loạt các nhóm nhạc, sau này những MV bài hát của mấy nhóm này thành bài tủ karaoke hết, như “Sóng tình” - MTV, “Ngày gió và cánh diều” – Trio 666, “Hãy hát lên” – Nhịp Điệu. Những bài hát này thỉnh thoảng mình cũng được nghe lại ở những chương trình văn nghệ hải ngoại, thuộc top nhạc trẻ.

Còn đây là bài hát tiền thân cho Hội những người FA nhé, từ ngày đó FA đã được miêu tả chỉ biết chơi với mèo rồi, mà vẫn vui tươi 😊

https://www.youtube.com/watch?v=37rxev_3UW0

Ngọc Anh 3A: "Cô là ai?"

Cứ mỗi lần văn nghệ sĩ nào có lùm xùm trên truyền thông là y rằng ở dưới phần bình luận lại có vài thành phần vào hỏi: “Cô cậu này là ai?”. Mệt ghê, người ta đã chiếm được trang nhất mặt báo thì về cơ bản cũng là thú dữ rồi, không biết mà quan tâm thì google đi, cứ show cái dốt ra thiên hạ để nhiều comment khác a lô sô vào bình luận kiểu “Trẻ giờ chỉ biết Tùng núi chứ đâu còn biết ai với ai”. Rảnh, cả 2 phía đều rảnh ghê gì đâu!

Mấy hôm nay có cô ca sĩ Ngọc Anh (3A) dính phốt cát-xê với nhạc sĩ ruột Phú Quang. Cô này muốn hiểu rõ, đánh giá sức hút được thì phải để các nhà báo tầm 6x 7x của bố mẹ, chứ trẻ thì chỉ biết thôi chứ không ở thời đấy. Ngọc Anh cùng lứa với Mỹ Linh, nhưng khi còn ở trong nước thì không nổi tiếng bằng, chứ chưa nói tới chuyện so được với Thanh Lam, Hồng Nhung, dù giọng hát trầm khàn của cô cũng được xếp vào của hiếm của làng nhạc. Hỏi khán giả thì như mẹ mình chả nhận xét rồi, Ngọc Anh 3A chứ gì, hôm chả biểu diễn ở “Âm vang sông Hồng” đấy thôi, hát chả hay, Minh Anh – Minh Ánh mẹ còn thấy hay hơn. Tức là từ ngày ở trong nước, Ngọc Anh cũng không phải cái tên thuộc hàng top. Sau khi tách khỏi Tam ca 3A, âm nhạc của Ngọc Anh gắn liền với nhạc sĩ Phú Quang cho đến ngày đi hải ngoại. Những bài hát của ông đều rất tự sự, không đến mức triết lý như nhạc Trịnh nhưng lời ca đều chất chứa tâm trạng, cộng với giọng nữ trầm của Ngọc Anh, nghe lúc thì u uất, lúc thì lãng đãng, rất hợp. Công chúng đều công nhận, Ngọc Anh là người hát nhạc Phú Quang hay nhất.

Bây giờ ở hải ngoại, Ngọc Anh chuyên hát nhạc tình ngày trước hay thính phòng của bậc tiền bối như nhạc sĩ Phạm Duy, Ngô Thụy Miên, Lam Phương. So với các danh ca như Tuấn Ngọc, Ý Lan, hay cũng nhìn nhận khách quan là Bằng Kiều – Thu Phương, 2 người được đánh giá là “mang lại làn gió mới cho âm nhạc ở hải ngoại” và vài cô như Thanh Hà, Minh Tuyết bận về VN kiếm ăn rồi, thì Ngọc Anh dẫn đầu ở hải ngoại trong nhạc tình thật, sô chậu lớn ở các nước lúc nào cũng thấy mặt. Mình cũng đã được nghe nàng live trong 1 chương trình tour của Thúy Nga sang Úc. Đêm ấy trừ bên nhạc quê hương có Mai Thiên Vân không nói, trừ luôn cả ông Kiều ra (cũ lắm cơ mà cất giọng lên “Hỏi đá xanh rêu…” là cả rạp vỗ tay rầm rầm) thì Ngọc Anh hát hay nhất trong dàn còn lại. Hôm đấy hát 2 bài, 1 bài nhạc ngoại và “Triệu đóa hồng”, thì bài “Triệu đóa hồng” hay nhất phần nhạc tình. Chương trình ca nhạc ở hải ngoại luôn thập cẩm dòng nhạc, khán giả chú ý nghe và chọn được 1 bài thấy hay là cả 1 vấn đề 😊

Công nhận có những ca sĩ ở Việt Nam dù có thực lực nhưng chưa thật sự nổi, như Ngọc Anh, Đình Bảo, Huy MC, sang hải ngoại thì 1 phát thành sao xịn ngay.

Ngọc Anh hát Phú Quang thì nhiều, giờ nghe Ngọc Anh hát “Giết người trong mộng” – bài hát chính thức mang cô tới khán giả hải ngoại, đến nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn còn khen hay!

Biển và ánh trăng

Cặp Phương Linh - Hà Anh Tuấn ra 2 album Ngày hát đôi toàn những bài hát hay đến phát hờn. Ở Ngày hát đôi 1 các bài hát đôi đều trở thành huyền thoại cho lứa 8x 9x với những bài như "Cơn mưa tình yêu" trở thành "quốc ca của karaoke và đám cưới", "Yêu em" trong sáng tình cảm học sinh, hay có "Thiên đường gọi tên" với phần đoạn "na ná na" nghêu ngao cả khán phòng hòa giọng. Ngày hát đôi 2 không để lại dấu ấn bằng, nhưng "Giấc mơ anh và em" hay "Đừng quên nhau" đều là những bài hát về tình yêu rất văn minh, nghe xong thấy muốn được yêu đến thế chứ không ủy mị, tiêu cực.

Có 1 ca khúc mình rất thích, có thể nói là thích nhất của 2 anh chị từ xưa tới giờ nằm trong album Ngày hát đôi 1 là bài "Biển và ánh trăng". Bài hát cũng chủ đề về tình yêu, nghe nhẹ nhàng nhưng có được phần lời rất tình và khá thơ. Tình yêu ấy được thiên nhiên, tiếng sóng, ánh trăng, ánh sao, áng mây che chở. Ở đó chàng trai ví mình như biển xanh luôn hiền hòa mênh mông tình cảm, cô gái như vầng trăng dịu hiền mang theo tình yêu của chàng hòa với mây với gió. Họ mong ước rằng tình yêu ấy sẽ mãi mãi như biển xanh sóng cuốn.

Bài rất hay mà PL-HAT ít khi hát lắm, chắc do khó. Bài của Dương Cầm sáng tác và hòa âm phối khí có khác, đẳng cấp khác hẳn!

Cách tính điểm thi lớp 12 ở bang NSW, Úc - Phần 2

Phần 2: ATAR – Nên hiểu như thế nào?

(Link phần 1: HSC và NESA https://huongttrinh.blogspot.com.au/2017/12/thi-lop-12-o-nsw-nen-hieu-nhu-nao.html)

Ở phần trước mình đã giới thiệu về kì thi HSC và cách tính điểm tốt nghiệp cho các bạn học phổ thông tại bang NSW, Úc. Tuy nhiên, điểm thi HSC mà NESA thông báo ra chỉ để giải quyết việc các bạn tốt nghiệp lớp 12 với điểm số cao hay thấp. Nếu xác định học Đại học, còn 1 câu chuyện khác các bạn và phụ huynh cần quan tâm tới hơn, đó là ATAR (Australian Tertiary Admission Rank) – “điểm” vào Đại học và vai trò của UAC (University Admission Centre) – tạm gọi là Trung tâm tuyển sinh Đại học, nơi chịu trách nhiệm tính và thông báo “điểm” ATAR (sẽ thông báo lúc 9h sáng sau hôm có điểm tốt nghiệp HSC), phối hợp với các trường Đại học để gửi thông báo nhận học (offer) cho các bạn. Các trường Đại học ở Úc dùng con số ATAR để quyết định “điểm sàn” các ngành. Với các ngành đặc thù khác như Y, Nghệ thuật, các bạn có thể phải thi thêm UMAT (IQ), dự phỏng vấn, đi audition ca hát trình diễn thử, hay nộp portfolio những bản thiết kế của mình.

Để thuận tiện, mình có thể gọi ATAR là “điểm”, nhưng cần làm rõ rằng thực ra ATAR KHÔNG PHẢI LÀ ĐIỂM (mark), ATAR là THỨ HẠNG (rank). Nếu một bạn được ATAR 97, có nghĩa là bạn ấy lọt vào top 3% dẫn đầu của bang, nghĩa là nếu cả bang có 100 bạn, thì bạn ấy xếp thứ 3. ATAR cao nhất là 99.95 (mỗi năm có khoảng 45-50 bạn được điểm này), thấp nhất là 0, UAC chỉ thông báo khi ATAR = 30 trở lên, mỗi mức ATAR cách nhau 0.05 (99.95, 99.90, 99.85, v.v.). Các bạn được ATAR 99.90 trở lên sẽ tự động nhận được học bổng AUD 10,000/năm học cho bất kì ngành học nào tại USyd và UNSW.

Vậy ATAR được tính như nào?

Nếu như NESA cố gắng giải bài toán chênh lệch điểm thi trong trường giữa các trường và so sánh khả năng của khóa (cohort) năm nay với cohort trước, UAC đảm bảo việc các môn học sẽ được coi trọng như nhau để không bạn nào bị bất lợi do toàn học Văn-Thể-Mỹ chẳng hạn.

Thực ra điểm tốt nghiệp các bạn học sinh nhận được từ NESA (90, 85, 82, v.v.) đều đã trải qua 1 quá trình điều chỉnh lại, gọi là aligned mark (cho điểm bài thi HSC chung với toàn bang) và moderated mark (cho điểm tổng kết trong trường). Do đề thi năm đấy có thể dễ hơn, có thể khó hơn, nên điểm thật cho bài thi của các bạn (raw mark) sẽ được điều chỉnh lại để thể hiện đúng khả năng của các bạn so với yêu cầu môn học. Ví dụ như với Toán 4u (Extension 2), điểm thông báo ra thì trung bình các bạn được khoảng 92% thì điểm trung bình thật (raw mark) sẽ là tầm 75%.

UAC sẽ lấy điểm raw này (75%) từ bên NESA cho từng môn và thực hiện việc điều chỉnh điểm với từng môn, gọi là quá trình “scaling”. Scaling dựa trên điểm raw của học sinh, điểm trung bình (average) và độ lệch chuẩn (standard deviation), qua đó xác định thứ hạng của bạn so với cả cohort. Ví dụ, điểm trung bình cho môn English Advanced là 81, nếu bạn được 80, có nghĩa bạn xếp ở nửa dưới, vậy percentile (xếp hạng theo %) của bạn có thể là 48 49, dù bạn thi được 80 điểm. Sau khi có được percentile từng môn, UAC sẽ lấy percentile tổng của 2 units Anh văn và 8 units tốt nhất trong các môn còn lại để ra được 1 tổng percentile cho 10 units (gọi là aggregate percentile). Từ percentile tổng này sẽ tính ra ATAR, ví dụ có 50 bạn được tổng percentile 10 units (=5 môn, mỗi môn từ 0-100, tổng percentile dao động từ khoảng 0-500) là 480 – 490 lọt top 0.05% đầu bang thì ATAR của 50 bạn này sẽ là 99.95. 

Vậy câu chuyện rút ra ở đây là: điểm số không quan trọng, quan trọng là thứ hạng của mình so với các bạn cùng lứa.

Dù ATAR là việc đảm bảo các môn học được coi trọng như nhau nhưng vẫn có những câu chuyện được truyền tai về việc học môn này sẽ được scale tốt hơn môn khác. Scale tốt hơn ở đây có nghĩa là cùng 1 số điểm 85 cho 2 môn học, nếu học môn Lý thì percentile (xếp hạng) có thể scale lên tới 93, còn 85 điểm cho môn Kịch (Drama) thì percentile có thể scale xuống 84. Có những “quy luật bất thành văn” mà phụ huynh và các bạn nên biết như sau:

1. Các môn nâng cao luôn scale tốt hơn các môn bình thường. Ví dụ Toán 4u scale nhiều hơn Toán 2u, English Advanced scale tốt hơn English Standard. Vì thế nếu bạn có khả năng, nên chọn học các môn nâng cao.

2. Các môn Toán và Khoa học tự nhiên phần lớn scale tốt hơn các môn Xã hội. Tuy nhiên, sẽ không có sự khác biệt khi bạn được điểm cao, ví dụ thứ hạng nếu được 95% môn Hóa không khác nhiều so với 95% môn Họa. 

3. Với các môn Khoa học, Lý và Hóa scale tốt hơn Sinh.

4. Với các môn Xã hội, Kinh tế (Economics) scale tốt hơn Kinh doanh (Business Studies) hay Luật (Legal Studies). Sử hiện đại (Modern History) scale tốt hơn Sử cổ đại (Ancient History).

5. Với các môn Ngoại ngữ, cấp độ Trung cấp (Continuers) scale tốt hơn cấp độ Sơ cấp (Beginners).

Vậy chọn môn như thế nào để có thể được ATAR cao nhất và được lợi từ scaling?

Thực ra lời khuyên của thầy cô và kể cả những bạn khóa trước đã học qua lớp 12 rồi đều nói rằng, đừng quan tâm tới scaling. Hãy học môn nào mình thích nhất và có khả năng nhất vì sẽ phải học môn đó trong 2 năm, không thích thì không thể học tốt, thi tốt điểm cao được. Sau đó cần thực tế đôi chút, nhất là với các bạn học sinh quốc tế mới sang. Khả năng tiếng Anh của các bạn quốc tế sẽ rất khó để viết văn hay như các bạn bản xứ, khi các bạn bản xứ phân tích bức tranh được 5 6 trang giấy mà mình chỉ viết được 2 trang thì hầu như là điểm mình sẽ không thể cao bằng được. Cuối cùng hãy nghĩ về nghề nghiệp mình muốn làm sau này sẽ phải học bằng Đại học nào, từ đó kiểm tra yêu cầu đầu vào cho bằng đó. Chú ý tới minimum ATAR và yêu cầu về môn học cụ thể (nếu có). Có 3 mức độ yêu cầu: prerequisite (bắt buộc thi HSC phải có môn đó), assumed knowledge (mặc định đã học HSC môn này rồi), recommended knowledge (khuyến khích học sinh thi HSC môn này). Nếu ngành học đó ở Đại học có những yêu cầu về kiến thức như này thì bạn nên chọn học môn đó cho HSC, vì nếu không học khi lên Đại học sẽ khó theo được. Ví dụ nếu xác định học Engineering (Kĩ sư) thì bạn nên học ít nhất Toán 2u để biết làm tích phân đạo hàm và 1 môn khoa học trong Lý Hóa Sinh tùy vào phân ngành Kĩ sư bạn muốn theo.

Sau tất cả thì ATAR cũng chỉ là 1 con số để quyết định việc có thể vào được Đại học hay không. Chắc chắn, các bạn nên cố gắng tối đa có thể, vì ATAR cao sẽ mang đến rất nhiều ích lợi. Và nếu ATAR có không cao như mong muốn, thì cũng còn rất nhiều những lựa chọn khác sau lớp 12 để các bạn tiếp tục việc học và có 1 cái nghề cho mình.   

Cách tính điểm thi lớp 12 ở bang NSW, Úc - Phần 1

Phần 1: HSC và năm lớp 12

NSW là bang có chương trình học rất tự do, 2 năm cuối trung học (lớp 11 và 12) học sinh được chọn bất kì môn học nào mình yêu thích mà không bị ràng buộc về lĩnh vực. Tức là các bạn có thể được chọn học toàn khoa học tự nhiên, hoặc toàn các môn xã hội. Do được tự do chọn lựa như vậy nên hệ thống tính điểm tốt nghiệp và đại học của bang khá khó hiểu, vì 1 bạn được 90% cho môn Lý sẽ khác với bạn được 90% môn Kịch, hay bạn được điểm 90% của khóa này (cohort) có “cùng khả năng” với bạn 90% của khóa trước không? Để giải được những bài toán so sánh này và đưa ra số điểm cho từng học sinh là việc của các cơ quan giáo dục, còn với phụ huynh và các bạn học sinh, về cơ bản chỉ cần hiểu tinh thần và những điều cần biết/cần tránh, chứ không cần phải hiểu rõ về cách tính điểm.

Các môn học lớp 11 12 được chia thành những đơn vị (units), cũng na ná với tín chỉ (credit points) ở Đại học. Mỗi môn bình thường là 2 units, môn nâng cao/mở rộng loại 1 (Extension 1) là 3 units, môn nâng cao loại 2 (Extension 2) là 4 units. Học sinh chỉ bắt buộc học English, tức Anh văn, hay thực ra chính là môn Văn, vẫn phân tích tác phẩm văn học, phân tích biện pháp nghệ thuật nhân hóa, ẩn dụ như học Văn bình thường. Mức độ học môn Anh văn tùy vào học sinh đã có bao nhiêu năm học học toàn bộ các môn bằng tiếng Anh tại trường, thường các bạn bản xứ (sinh ra hay đến Úc từ bé) hoặc có nhiều hơn 5 năm học tại trường sử dụng tiếng Anh giảng dạy (như là nếu học trường quốc tế ở Việt Nam từ nhỏ) sẽ phải học English Standard hoặc English Advanced, các bạn quốc tế mới sang thì học ESL (English as a Second Language). Trước khi được học ESL các bạn phải kê khai về quá trình học của mình từ Tiểu học, năm này đến năm kia học ở trường nào, nước nào, ngôn ngữ sử dụng giảng dạy chính ở những ngôi trường đó, việc này nhà trường phải xác nhận và gửi lên Bộ Giáo dục để đảm bảo học sinh học Anh văn ở đúng trình độ của mình. Trường công nào có học sinh quốc tế mà không có lớp ESL thì các bạn quốc tế sẽ học English Standard với các bạn bản xứ, nhưng số này ít.

Ngoài Anh văn là bắt buộc ra thì học sinh thoải mái lựa chọn những môn học còn lại. Lớp 11 học tối thiểu 12 units (chọn 5 môn + Anh văn là 6 môn), lớp 12 học tối thiểu 10 units (6 môn đang học lớp 11 được bỏ 1 tới 2 môn, tùy vào học sinh có chọn học nâng cao môn nào cho lớp 12). 2 năm cuối cấp chỉ học 5-6 môn như đã chọn. Học môn 3 units thì phải thi cả môn đó ở mức 2 units và 3 units. Học môn 4 units thì thi kì thi cho 3 units và 4 units. Ví dụ, học Toán nâng cao loại 2 (Maths Extension 2) thì phải thi cả Maths Extension 1 (3u) và Extension 2 (4u). Học Maths Extension 1 thì thi cả Maths 2u (aka Maths Advanced) và Maths Extension 1 (3u).

Chỉ có 1 kì thi cuối lớp 12 duy nhất để lấy bằng tốt nghiệp phổ thông (kì thi HSC – Higher School Certificate). Điểm thi tốt nghiệp cho 5-6 môn đó sẽ được sử dụng để tính điểm vào đại học. Tuy nhiên có 2 cơ quan riêng rẽ thực hiện việc này. NSW Education Standards Authority (NESA), hay tên cũ là BOS, BOTES, sẽ thực hiện việc ra đề thi, chấm thi, báo điểm từng môn và cấp bằng HSC cho các bạn; và Universities Admissions Centre (UAC) sẽ tính điểm vào Đại học (điểm ATAR – Australian Teritary Admission Ranking như chúng ta vẫn hay nghe) và gửi offer vào Đại học cho từng bạn.

Đầu tiên cần phải hiểu về kì thi HSC và vai trò của NESA đối với các bạn lớp 12.

Lớp 12 bắt đầu từ kì 4 năm lớp 11, tháng 10, (tức là lớp 11 chỉ học 3 kì, sau đó kì 4 trên danh nghĩa vẫn là học sinh lớp 11A 11B nhưng thực tế học chương trình lớp 12), và kết thúc vào kì 3, khoảng tháng 9 năm sau. Cuối năm học, nhà trường sẽ nộp lên NESA điểm tổng kết cuối năm từng môn học và xếp hạng của từng bạn cho từng môn, gọi là “(school) Assessment mark”. Số điểm này và xếp hạng được tính dựa trên “sức nặng %” (weighting) của từng bài đánh giá/kiểm tra trong 4 kì học vừa qua, không nhất thiết phải là điểm trung bình, 4 kì cộng lại chia 4. Thường phụ huynh sẽ thấy con mình khá stress cho bài thi kì cuối cùng trong trường, được gọi là trial exam, phổ biến là trường sẽ mua đề của bên Catholic School Association về để cho học sinh thi thử đề thi 3 tiếng như thi thật (nhiều khi khó hơn cả đề thi thật của NESA) cho tất cả các môn. Sau đó tháng 10 các bạn sẽ bước vào kì thi cuối cùng trên toàn bang, điểm cho kì thi đợt này gọi là “Examination mark”. Và điểm tốt nghiệp HSC cuối cùng sẽ = 50% school mark và 50% exam mark. Điểm HSC được chia thành các khoảng (band): band 6 là 90-100, band 5 là 80-89, v.v.

Lý thuyết là 50-50 như vậy nhưng thực tế không hẳn là 50-50. Bởi điểm trong trường do các thầy cô tự ra đề, tự đánh giá, phụ thuộc vào mặt bằng chung của trường chứ không hẳn theo mặt bằng chung của cả bang. Vì vậy, điểm trong nhà trường sẽ được “điều chỉnh” lại (moderate) để đánh giá chuẩn hơn năng lực của các bạn, dựa trên điểm bài thi HSC làm cùng với cả bang. Sau đó mới tính 50-50 để ra điểm HSC cuối cùng.

Lấy ví dụ sau sẽ dễ hiểu hơn:

1 lớp có 7 bạn học môn Sử hiện đại (Modern History) có điểm trong trường và xếp hạng trong trường như sau:

1. A: 82                                                           5. E: 58

2. B: 80 (A hơn B 2 điểm)                              6. F: 56

3. C: 77 (B hơn C 3 điểm)                              7. G: 42

4. D: 74                                                           Trung bình = 66

Và điểm bài thi HSC của các bạn làm cùng với cả bang như sau, nhìn chung là tốt hơn và có sự thay đổi về thứ hạng:

1. A: 88                                                           5. E: 65

2. B: 90                                                           6. F: 52

3. C: 50                                                           7. G: 86

4. D: 86                                                          Trung bình = 74/ Tổng = 517

Điểm bài thi HSC sẽ được giữ nguyên, NESA sẽ dùng tổng điểm của toàn trường là 517 (hay trung bình 74) để áp lên toàn bộ school mark và tính lại điểm của các bạn trong trường, sao cho thứ hạng và khoảng cách giữa các bạn giữ nguyên.

Điểm trong trường được tính lại (moderated school assessment mark) như sau:

1. A: 90 (A vẫn xếp thứ nhất)                                                              5. E: 66

2. B: 88 (B vẫn xếp thứ 2, A vẫn hơn B 2 điểm)                                 6. F: 64

3. C: 85 (C vẫn xếp thứ 3, B vẫn hơn C 3 điểm)                                 7. G: 50

4. D: 74                                                                              Trung bình giữ = 74/Tổng = 517

Và điểm HSC cuổi cùng của các bạn sẽ là 50% điểm trong trường mới tính lại và 50% điểm bài thi HSC:

1. A: 89 (=(88+90):2)                                   5. E: 66

2. B: 89                                                          6. F: 58

3. C: 68                                                          7. G: 68 (=(86+50):2)

4. D: 80

Vậy tinh thần ở đây là: trong trường, các bạn xếp thứ hạng càng cao càng tốt, và thi kì thi cuối cùng với toàn bang thật cẩn thận. Có thể cạnh tranh với các bạn học cùng để xếp hạng cao nhất trong trường, nhưng sau đó hãy giúp đỡ nhau, vì cả trường điểm cao mình mới có lợi.

Đến mục giải đáp 1 vài thắc mắc và bình luận cá nhân:

1. Điểm tốt và chưa tốt của kì thi HSC?

Với mình HSC là hệ thống tuyệt vời, mình không thấy điểm gì không tốt cả! Học sinh chỉ phải bắt buộc học Văn, ngoài ra được tự do muốn học gì cũng được trong 2 năm, không như thi IB phải học 1 môn xã hội, 1 môn khoa học và viết extended essay 4000 chữ. Còn điểm chưa tốt của việc theo hệ HSC có thể đến từ nội dung chương trình học, các môn Toán và Khoa học (STEM) chưa chuẩn bị tốt cho học sinh để lên Đại học như chương trình học môn xã hội (Kinh tế, Kinh doanh). Như mình học Advanced Maths với Stats năm 1 ở Đại học thì kiến thức lớp 12 chỉ dùng được vài tuần đầu, sau đó coi như mới hoàn toàn, vì chương trình Toán ở HSC không dạy nhiều về thống kê (stats) và ma trận (matricies). Khi học với các bạn học lớp 12 ở Canberra hay theo hệ A-level của Anh từ nước khác sang thì thấy HSC dạy Toán không đầy đủ bằng. Còn với các môn Science thầy giáo trường mình tốt nghiệp Oxford ở Anh sang thì nhận xét rằng "Đây không phải là Khoa học. Đây là dạy tiếng Anh." Riêng Micro với Macroeconomics (Kinh tế vĩ mô vi mô) năm 1 Đại học thì coi như được học ở lớp 12 hết rồi.  

2. Điểm HSC có dựa trên điểm học trong trường, vậy các bạn học selective (trường chọn) hay các trường tư top đầu có bị bất lợi do các bạn học trong trường khó hơn không?

Không, vì điểm trong trường sẽ được tính lại dựa vào bài thi cuối cùng với cả bang nên các bạn không bị bất lợi gì cả. Thực ra các bạn học các trường tốt top đầu rất có lợi, vì cả khóa toàn các bạn giỏi, nên điểm thi cả trường sẽ lọt top đầu bang, nên dù điểm/thứ hạng của bạn có yếu thì ở những trường đó sẽ được các bạn khác kéo điểm school mark lên, kéo theo điểm trung bình cuối cùng lên. Chưa kể đến những ưu tiên sau phổ thông, các bạn học trường top sẽ dễ được Co-op scholarship hay nhận vào Cadet programs của các công ty lớn như Big 4, vừa đi học vừa có kinh nghiệm đi làm, năm cuối Đại học đã có full-time job offer cho graduate program của các công ty sau khi tốt nghiệp rồi, khỏi lo kiếm việc. 

3. Có đúng là điểm bài thi HSC của mình nếu cao nhưng thứ hạng trong trường không cao thì sẽ bị các bạn khác “cướp điểm” không?

Đúng, nhưng không ảnh hưởng tiêu cực.

Trở lại ví dụ tính điểm trên, bạn B thi bài thi HSC được điểm cao nhất - 90, nhưng trong trường xếp thứ 2. Bạn A trong trường xếp thứ 1, nên điểm trong trường sau khi tính lại của bạn A sẽ lấy điểm 90 này của bạn B.

Tương tự, bạn C thi bài thi HSC được điểm thấp nhất – 50, bạn G trong trường xếp thấp nhất, nên điểm trong trường “mới” của bạn G là 50 (từ 42 lên 50).

Tuy nhiên sau đó đều cộng điểm trong trường và điểm thi vào chia đôi, và điểm bài thi HSC quyết định điểm trong trường, nên chỉ cần bài thi với cả bang làm tốt thì điểm sẽ tốt.

4. Có bạn nào bị trượt HSC không?
Không như học Đại học thi dưới 50% là trượt, phải học lại môn, HSC dường như không có khái niệm trượt. Các bạn chỉ cần lúc học trong trường nộp bài làm test đầy đủ, không bị thầy cô đánh Non-Attempt, hôm thi HSC có mặt làm bài như mọi người, đừng vắng mặt không lí do, nếu ốm phải có giấy bác sĩ, còn đâu bạn thi được bao nhiêu điểm cũng sẽ vẫn có bằng tốt nghiệp phổ thông như bình thường.

5. Nghe nói NESA đang đưa ra luật các bạn lớp 9 phải thi NAPLAN (literacy và numeracy test) qua một số điểm nhất định mới được học và thi HSC, việc này là như nào?
Hiện giờ mới chỉ là kế hoạch, chưa có thông báo cụ thể gì. Do khả năng đọc viết và làm Toán của các bạn ở Úc năm nào cũng sụt giảm thứ hạng so với các nước khác trên thế giới nên NESA đưa ra đề xuất như vậy. Các bạn lớp 9 thi NAPLAN không đủ điểm vẫn sẽ được lên lớp 10 11 12, học thi HSC như bình thường. Chỉ là nếu bạn thi đủ điểm NAPLAN thì bạn sẽ có bằng tốt nghiệp phổ thông (certificate), còn không có điểm NAPLAN thì bạn sẽ không nhận được bằng tốt nghiệp, NESA sẽ cấp giấy chứng nhận bạn đã học và thi lớp 12 những môn như này (gọi là record of achievement hay tương tự như vậy). Bạn vẫn dự kì thi HSC với toàn bang như mọi người, vẫn đủ điều kiện nhận điểm ATAR và vào Đại học. Đương nhiên là khi có điều kiện về điểm NAPLAN với kì thi tốt nghiệp thì có thể các trường Đại học cũng sẽ yêu cầu học sinh phải đủ điểm NAPLAN mới cho học, vì các giáo sư Đại học cũng lên tiếng cảnh báo nhiều lần trên báo chí về tình trạng đọc viết và làm Toán dưới yêu cầu của sinh viên Úc. Tuy nhiên, tất cả mới chỉ là dự kiến, khi có quyết định chính thức nhà trường sẽ thông báo tới phụ huynh và học sinh.

Còn tiếp…

** Phần 2: ATAR – Nên hiểu như thế nào?